Czy kumulowanie dodatków za godziny nadliczbowe jest dopuszczalne?

Strona 1 z 2

Sąd Najwyższy rozpoznawał zagadnienie prawne związane z pytaniem czy praca świadczona przez pracownika w niedzielę i święta, (z tytułu której pracodawca nie udzielił w okresie rozliczeniowym dni wolnych od pracy), z przekroczeniem przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy, uprawnia pracownika wyłącznie do dodatku przewidzianego w art. 151[11] § 2 i § 3 kp, czy też również do dodatku określonego w art. 151[1] § 2 kp.?

Sąd Najwyższy stwierdził, że w razie nieudzielenia przez pracodawcę w okresie rozliczeniowym innego dnia wolnego od pracy w zamian za dozwoloną pracę świadczoną w niedzielę lub święto, pracownikowi przysługuje za każdą godzinę takiej pracy tylko jeden dodatek przewidziany w art. 151[11] § 2 in fine lub § 3 kp.

W literaturze przedmiotu pojawiły się dwa diametralnie różne stanowiska interpretacyjne. Większa liczba autorów utrzymuje, że za pracę w niedziele i święta, za którą nie udzielono dnia wolnego i która stanowi jednocześnie pracę w godzinach nadliczbowych pracownikowi przysługują dwa odrębne dodatki w wysokości po 100% wynagrodzenia, pierwszy z art. 151[11] § 2 i 3 k.p. i drugi wynikający z art. 151[1] § 2 k.p. Pogląd taki podzielony został również w wyjaśnieniach Państwowej Inspekcji Pracy. Stanowisko takie opiera się na uznaniu, że przepisy art. 151[11] § 2 i 3 k.p. określają inny tytuł dodatku do wynagrodzenia za pracę aniżeli wynikający z art. 151[1] § 2 k.p., który przewiduje dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych w związku z przekroczeniem przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym. Natomiast przepisy art. 151[11] § 2 i 3 k.p. przyznają dodatek za pracę w niedziele i święta w razie braku możliwości udzielenia w zamian za te dni - dni wolnych od pracy. W rezultacie art. 151[1] § 2 k.p. z jednej strony, a art. 151[11] § 2 i 3 k.p. z drugiej strony przewidują dwa niezależne od siebie tytuły otrzymania dodatkowego wynagrodzenia za pracę. Otrzymanie dwóch dodatków z jednego faktycznego tytułu - pracy świadczonej w niedziele lub święta, bez udzielenia w zamian dnia wolnego do pracy w innym dniu tygodnia, nie byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Natomiast stanowisko, według którego za pracę w godzinach nadliczbowych w niedziele i święta, w razie nieudzielenia w zamian dni wolnych przy przekroczeniu przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy, przysługuje jeden dodatek - zakłada, że art. 151[11] § 2 k.

p. jest przepisem szczególnym regulującym wynagradzanie pracowników, których praca jest tego rodzaju, iż dopuszczalne jest jej kontynuowanie w niedzielę i święto. Przyznanie takim pracownikom dwóch dodatków jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego oraz powszechnie uznanymi zasadami kształtowania wynagrodzenia za pracę, w tym z zasadą ekwiwalentności. Na przeszkodzie wypłaty dwóch dodatków stoi literalna wykładnia przepisów o czasie pracy, ponieważ odwołanie zamieszczone w art. 151[11] § 2 k.p. dotyczy § 1 art. 151[1] k.p. Oznacza to, że przepis o czasie pracy w niedziele i święta odsyła do obliczania wynagrodzenia za pracę według zasad określonych w art. 151[1] § 1 k.p., a nie do art. 151[1] § 2 k.p., który in fine wyłącza możliwość jego zastosowania w przypadku, gdy pracownik otrzymał już wynagrodzenie dodatkowe z jego § 1. Jeżeli zatem pracownik otrzymał dodatkowe wynagrodzenie z art. 151[1] § 1 k.p. na podstawie art. 151[11] § 2 k.p, to nie może otrzymać drugiego wynagrodzenia z art. 151[1] § 2 k.p.

Unormowania zawarte art. 151[11] § 2 i 3 k.p. w zakresie kreującym prawo do dodatku za każdą godzinę pracy w niedziele lub święta, przy braku możliwości wykorzystania dni wolnych od pracy w zamian za przepracowane niedziele lub święta w okresie rozliczeniowym, są regulacjami (przepisami) odrębnymi i szczególnymi do art. 151[1] § 1 pkt 1lit. b k.p., który a contrario nie uprawnia do uzyskania dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w niedziele i święta, które są dla pracownika dniami pracy dozwolonej (art. 151[10] k.p.) i zgodnej z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, jeżeli te nadgodziny mogą być zrównoważone z przyjętym okresie rozliczeniowym. Wszystko to sprawia, że bez norm szczególnych zawartych w art. 151[11] § 2 in fine i § 3 k.p. pracownicy wykonujący dozwolone i zgodne z rozkładem czasu pracy (harmonogramem) prace w niedziele lub święta (art. 151 k.p.), którym pracodawca nie udzielił w zamian dni wolnych od pracy, nie uzyskaliby dodatku za taką pracę, ponieważ w myśl zasady wyrażonej w art. 151[1] § 1 pkt 1lit. b k.p. nie przysługuje im takie dodatkowe wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w niedziele i święta, będących dla nich dniami pracy, ustalonymi zgodnie z obowiązującymi rozkładami czasu pracy. Takie dodatkowe wynagrodzenie mogą zatem uzyskać z mocy unormowań szczególnych zawartych w art. 151[11] § 2 in fine i § 3 k.

Obserwuj nas na:

Czytaj dalej (strona 1 z 2)

1

2

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE:

  • 9.10.2018

    Ewidencja czasu pracy - jak prowadzić ewidencję czasu pracy?

    Zgodnie z Kodeksem pracy, czas pracy jest to czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy. Systemy i rozkłady (...)

  • 25.6.2012

    Praca zmianowa

    Praca zmianowa jest dopuszczalna bez względu na stosowany u danego pracodawcy system czasu pracy. Oznacza to, że zarówno w podstawowym czasie pracy, jak i przedłużonym czas pracy, w ruchu ciągłym, (...)

  • 24.9.2017

    Jak wynagrodzić pracownika za godziny nadliczbowe?

    Praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu (...)

  • 3.6.2011

    Systemy czasu pracy

    W prawie pracy wymiar czasu pracy i jego rozkład nie są uregulowane w sposób jednolity. Podstawową normą czasu pracy, którą przewiduje Kodeks pracy, jest czas nie przekraczający 8 godzin na dobę (...)

  • 8.12.2004

    Czas pracy w ruchu ciągłym

    Ruch ciągły to sytuacja w której mamy do czynienia ze stosowaniem takiej organizacji czasu pracy, która zapewnia nieprzerwany przebieg procesu pracy przez 24 godziny na dobę i 7 dni w tygodniu, także (...)