Obligacje

Stare obligacje są ważne

24 kwietnia 2007 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznał skargi konstytucyjne Wiktora Z., Jolanty i Bogusława M. dotyczące wykupu przez Skarb Państwa obligacji wydanych przed 1939 rokiem.

Skarżący Wiktor Z. oraz Jolanta i Bogusław M. są posiadaczami przedwojennych obligacji. Państwo nie podjęło faktycznej realizacji zobowiązań wynikających z przedwojennych obligacji Skarbu Państwa i po wojnie nie były one nigdy obsługiwane. Skarżący wystąpili zatem z żądaniem zapłaty na drogę postępowania sądowego. W przypadku Wiktora Z. Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że roszczenia skarżącego się przedawniły, a w przypadku Jolanty i Bogusława M., że naprawienie krzywd należy do ustawodawcy. Wniesione kasacje zostały odrzucone. Zdaniem skarżących pobranie od obywatela określonej sumy pieniędzy z gwarancją jej zwrotu za odpowiednim oprocentowaniem, a następnie taka zmiana przepisów, aby pożyczki w ogóle nie trzeba było zwracać stanowi nadużycie prawa z naruszeniem zasad prawa międzynarodowego i krajowego. Ponadto zdaniem skarżących zostały naruszone konstytucyjne zasady m.in. ochrony prawa własności i równej dla wszystkich ochrony praw majątkowych.

Po przeprowadzeniu rozprawy Trybunał Konstytucyjny orzekł, że

- art. III i art. XIX ustawy z dnia 18 lipca 1950 r. - Przepisy wprowadzające przepisy ogólne prawa cywilnego są zgodne z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 21 i art. 2 Konstytucji.
- art. XXXV ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Przepisy wprowadzające kodeks cywilny jest zgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 21 i art. 2 Konstytucji.
- art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny w zakresie, w jakim ogranicza dostęp do waloryzacji sądowej, zagwarantowanej w art. 3581 § 3 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, w odniesieniu do zobowiązań pieniężnych powstałych przed dniem 30 października 1950 r., wynikających z obligacji emitowanych przez Skarb Państwa jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

Oznacza to, iż Przepisy blokujące sądową waloryzację zobowiązań pieniężnych powstałych przed dniem 30 października 1950 r. wyłącznie ze względu na kryterium terminu ich powstania są niezgodne z Konstytucją. Trybunał odroczył jednak utratę mocy obowiązującej przepisu uznanego za niezgodny z Konstytucją na okres 12 miesięcy od daty ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw.

Trybunał stwierdził, że art. 12 ust. 1 ustawy z 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny ogranicza dostęp do waloryzacji sądowej, zagwarantowanej w art. 3581 § 3 k.c. do zobowiązań pieniężnych powstałych po dniu 30 października 1950 r. i zamyka skarżącym możliwość odwołania się do tego mechanizmu, a sądowi jego zastosowanie. Rozwiązanie uniemożliwiające sądową waloryzację zobowiązań pieniężnych powstałych po dniu 30 października 1950 r. wyłącznie ze względu na kryterium terminu ich powstania jest niezgodne z Konstytucją. Stwierdzenie niekonstytucyjności poddanych kontroli przepisów nie prowadzi automatycznie do wprowadzenia czy przywrócenia reguł obowiązujących przed ich wejściem w życie. Nie pociąga za sobą powstania praw na nowo w sytuacji, gdy zgodnie z obowiązującymi dotychczas przepisami wygasły. Nie powoduje też przekreślenia skutków upływu terminu przedawnienia.

Trybunał stwierdził, że decyzja w kwestii ustawowego uregulowania samej możliwości oraz - ewentualnie - zakresu (wysokości) zadośćuczynienia osobom będącym posiadaczami takich papierów wartościowych należy do prawodawcy, a Trybunał Konstytucyjny nie może zastępować ustawodawcy.

Trybunał Konstytucyjny zdecydował się na odroczenie utraty mocy obowiązującej przepisu uznanego za niezgodny z Konstytucją, dając tym samym czas parlamentowi na uregulowanie sytuacji prawnej posiadaczy przedwojennych obligacji. Jeżeli w tym w okresie parlament nie uchwali odpowiednich uregulowań, wówczas strony uzyskają możliwość realizacji swoich uprawnień na drodze sądowej z zastosowaniem waloryzacji sądowej dochodzonych roszczeń. Orzeczenie Trybunału usuwa przeszkodę formalną uniemożliwiającą takie działania. Trybunał podkreślił, że nie oznacza to i nie wynika z orzeczenia TK, że sąd waloryzujący roszczenie jest związany treścią tego orzeczenia co do zakresu, kierunku czy rozmiarów dokonywanej ewentualnie waloryzacji. W sprawach rewaloryzacji upływ czasu wymusza połowiczność rozwiązań - stwierdził Trybunał Konstytucyjny.

Wyrok jest ostateczny.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 kwietnia 2007 r., sygn. akt SK 49/05

Obserwuj nas na:

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (1)

ewewe

9.5.2010 17:56:12

Re: Stare obligacje są ważne

skoro obligacje nie są ważne to tak samo Niemcy nie mogą ubiegać się o zwrot pozostawionego majątku a jak wiem ubiegaja się wciaż i otrzymują.


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE:

  • 7.8.2018

    Co zrobić, jeśli masz obligacje GetBack?

    UOKiK sprawdza jak banki, domy maklerskie i sama spółka oferowały obligacje Get Back. W toku są 3 postępowania wyjaśniające. Pobierz formularz ze stronywww.finanse.uokik.gov.pl i (...)

  • 22.3.2019

    Wylosowano premie dla posiadaczy obligacji skarbowych

    Odbyło się losowanie obligacji skarbowych, w wyniku którego przydzielono premie pieniężne wynoszące do 10 tys. zł. Chodzi o 10-miesięczne premiowe obligacje skarbowe o oprocentowaniu (...)

  • 22.11.2011

    Obligacje zamiast kredytów

    W ciągu ostatnich 10 lat obligacje jako źródło pozyskiwania kapitału systematycznie zyskiwały na popularności. Obecnie stanowią one ciekawą alternatywę dla podmiotów szukających zewnętrznego (...)

  • 1.3.2012

    Kilka słów o zastawie jako sposobie zabezpieczenia wierzytelności z obligacji

    Obligacja, pełni pod względem funkcjonalnym i ekonomicznym funkcje podobne do pożyczki. Jednak w przypadku obligacji zobowiązanie do zwrotu „pożyczonej” kwoty zostaje stwierdzone w dokumencie, (...)

  • 3.3.2009

    Kto i na jakich zasadach może emitować obligacje?

    Obligacja jest papierem wartościowym emitowanym w serii, w którym emitent stwierdza, że jest dłużnikiem właściciela obligacji (obligatariusza - uprawnionego) i zobowiązuje się wobec niego (...)