Alimenty dla mamy i siostry

Pytanie:

Przez 35 lat po rozwodzie mamy z ojcem, pomagam mamie i siostrze w dużym stopniu również finansowo. Po rozwodzie mama nie wystąpiła o podział majątku ani tez nie zaskarżyła ojca o nie płacenie alimentów na córki. Już wtedy była chora. Ojciec mój znęcał się przed rozwodem fizycznie i psychicznie nad nami wszystkim. Po rozwodzie nadal trwa znęcanie się psychiczne. Wysyła do nas wszystkich otwarte kartki pocztowe i listy, w których nas obraża i grozi. Od dłuższego czasu noszę się z zamiarem wystąpienia o alimenty dla mamy i siostry. Do tej pory myślałam, że muszę być przez nie upoważniona, a one są tak przez ojca zastraszone, że często zmieniają zdanie. Nadmieniam, że mam pisemne upoważnienie mamy, które mogłabym ewentualnie wykorzystać w sprawie. Ojciec był i nadal jest osobą bardzo zamożną. Ja do tej pory sama pomagałam mamie i siostrze, płaciłam za nie rachunki, robiłam zakupy i płaciłam za leczenie i lekarstwa mamy. Czy mogę wystąpić w imieniu mamy i siostry o alimenty? Siostra nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie i żyje w niedostatku. Czy mama, która jest też teraz poważnie chora (zespół organiczno-psychiczny) ma prawo do wystąpienia o alimenty od byłego męża? Ona również żyje w niedostatku. Czy po tylu latach ojciec jako przyczyna ich niedostatku i chorób może być o to oskarżony? Czy można wystąpić o odszkodowanie? Do jakiego sądu mam się zwracać w tych poszczególnych sprawach?

Masz inne pytanie do prawnika?

ODPOWIEDŹ PRAWNIKA

Zgodnie z art. 60 § 3 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, gdy zobowiązanym do alimentacji jest małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia, obowiązek alimentacyjny wygasa z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu, chyba że ze względu na wyjątkowe okoliczności sąd, na żądanie uprawnionego, przedłuży wymieniony termin pięcioletni. Powyższy termin biegnie od czasu uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód.

Ograniczenie obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa powyżej, między rozwiedzionymi małżonkami nie wchodzi w rachubę, gdy zobowiązany do alimentacji jest małżonek ponoszący winę rozkładu, i to niezależnie od tego, czy jest wyłacznie winny czy nie.

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 3 września 1998 r. (I CKN 1029/97) "wyjątkowymi okolicznościami, o których mowa w art. 60 § 3 zd. 2 kro, są nie tylko wypadki powodujące kalectwo uprawnionego, ale również niektóre choroby, wywołujące silny rozstrój zdrowia, np. prowadzące do poważnych operacji".

Z przedstawionego stanu faktycznego nie wynika jednoznacznie czy orzeczenie rozwodu było z orzekaniem o winie, czy bez.

Jak wynika z powyższego, od orzeczenia rozwodu Pani rodziców upłynęło już 35 lat, a w związku z tym (jeśli nie było orzekania o winie), zgodnie z art. 60 § 3 kro obowiązek alimentacyjny względem Pani mamy już wygasł. Jednakże Pani mama może powołać się na treść w/w przepisu zd. 2, a więc będzie musiała udowodnić, iż nastąpiły wyjątkowe okoliczności, których główną przyczyną jest postępowanie Pani ojca.

Jeśli jednak w wyroku rozwodowym rodziców orzeczono o winie i uznano ojca za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, wówczas Pani mama ma prawo bez ograniczeń czasowych wystąpić o zasądzenie alimentów na rzecz swojej osoby.

W przedmiocie alimentów względem rozwiedzionego małżonka, proponujemy zapoznać się z artykułem zatytułowanym Obowiązek alimentacyjny pomiędzy rozwiedzionymi małżonkami

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Pani siostra jest osobą pełnoletnią, a więc będzie miał do niej zastosowanie przepis art. 133 § 2 kro.

Na podstawie art. 133 kro rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Poza powyższym wypadkiem uprawniony do świadczeń alimentacyjnych jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku. Z w/w przepisu wynika obowiązek alimentacyjny względem dziecka, który to nie jest ograniczony czasowo i nie pozostaje też w zależności od osiągnięcia przez uprawnionego określonego stopnia wykształcenia. W przypadku, gdy dziecko osiągnęło już pełnoletność, zdobyło wykształcenie umożliwiające podjęcie pracy zawodowej, które pozwala na samodzielne utrzymanie, nie traci uprawnieni do alimentów wówczas, gdy np. ma zamiar kontynuować naukę i jest to usprawiedliwione dotychczasowymi osiągnięciami w nauce. Powyższe stanowisko zostało potwierdzone przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 listopada 1997 r. (III CKN 257/97), zgodnie z którym, "Przy orzekaniu o obowiązku alimentacyjnym rodziców wobec dzieci, które osiągnęły pełnoletność, brać należy także pod uwagę, czy wykazują one chęć dalszej nauki oraz czy ich osobiste zdolności i cechy charakteru pozwalają na rzeczywiste kontynuowanie przez nie nauki".

W przedstawionym przypadku, dochodzi jednak do sytuacji, gdy pełnoletnie dziecko (siostra) znajduje się w niedostatku. Zwracamy również uwagę na fakt, iż alimenty na rzecz Pani siostry zostały już orzeczone w wyroku rozwodowym rodziców, a więc na tej podstawie Pani siostra może wystąpić o egzekucję ze świadczeń alimentacyjnych na swoją rzecz. Należy również pamiętać, że roszczenia alimentacyjne przedawniają sie z upływem 3 lat, a więc Pani siostra będzie mogła żądać zapłaty alimentów również za 3 lata wstecz.

Zgodnie z art. 86 kodeksu postępowania cywilnego, strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Pełnomocnikiem może być adwokat lub radca prawny, a w sprawach własności przemysłowej także rzecznik patentowy, a ponadto osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia, współuczestnik sporu, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia. W sprawach o roszczenia alimentacyjne pełnomocnikiem może być również przedstawiciel właściwego w sprawach z zakresu pomocy społecznej organu jednostki samorządu terytorialnego oraz organizacji społecznej, mającej na celu udzielanie pomocy rodzinie.

Jak wynika z powyższego może Pani występować w w/w sprawie w imieniu Pani mamy i siostry, ale konieczne jest ustanowienia pełnomocnictwa procesowego, sporządzonego w odpowiedniej formie – pisemnie.

W przedmiocie formy i treści pełnomocnictwa proponujemy Pani zapoznać się z artykułem zatytułowanym Pełnomocnicy procesowi w postępowaniu cywilnym

Sprawy o podwyższenie alimentów oraz o zasądzenie alimentów na rzecz małżonka podlegają pod właściwość sądu rejonowego, wydział rodzinny, ze względu na miejsce zamieszkaniu uprawnionego (Pani mamy i siostry).

Jeżeli jednak Pani ojciec, swoim zachowaniem, umyślnie doprowadza do rozstroju zdrowia Pani mamę i siostrę, można rozważyć wniesienie powództwa o zadośćuczynienie za straty moralne. Powództwo takie wnosi się do sądu rejonowego, wydział cywilny, chyba że wartość przedmiotu spory przewyższa kwotę 75.000,00 zł – wówczas do sądu okręgowego.

Jeżeli groźby ze stron Pani ojca mają celu zmuszenia innej osoby (mamy i siostry) do określonego działania, zaniechania lub znoszenia, wówczas na podstawie art. 191 kodeksu karnego, może Pani zgłosić do Prokuratury, zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa - są to tzw. groźby karalne.  Ponadto, zgodnie z art. 190 kk kto grozi innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę lub szkodę osoby najbliższej, jeżeli groźba wzbudza w zagrożonym uzasadnioną obawę, że będzie spełniona, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2 (ściganie następuje na wniosek)

W przedmiocie zadośćuczynienia, proponujemy zapoznać się z artykułem zatytułowanym Co to jest szkoda na osobie, czyli o odszkodowaniu za utratę zdrowia

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE:

  • 16.5.2016

    Dochodzenie zaległych alimentów

    Wiedza o tym co to jest obowiązek alimentacyjny i czemu służy jest raczej powszechna. Często jednak zapomina się, że oprócz żądania alimentów na przyszłość, można również (...)

  • 10.9.2018

    Alimenty na dziecko - komu i na jakich zasadach przysługują?

    Kiedy rodzice muszą płacić alimenty na dzieci?  Alimenty na pełnoletnie dziecko uczące się/nieuczące się Kiedy rodzice są zwolnieni z obowiązku alimentacyjnego Co nie powoduje ustania (...)

  • 16.3.2017

    Kurator dla nieznanego z miejsca pobytu

    Wskazanie adresu zamieszkania pozwanego jest niezbędnym elementem pozwu. Jednakże przecież nie zawsze mamy możliwość wskazania tego adresu, z uwagi na okoliczność, iż go nie znamy i nie mamy możliwości (...)

  • 3.2.2005

    Egzekucja świadczeń alimentacyjnych

    Egzekucja świadczeń alimentacyjnych jest egzekucją świadczeń pieniężnych i przeprowadza się ją w sposób typowy dla egzekucji świadczeń alimentacyjnych właśnie. Jednak z racji swojej (...)

  • 8.3.2018

    Jak rodzic samotnie wychowujący dziecko może uzyskać świadczenie 500+?

    Od początku nowego okresu świadczeniowego, który rozpoczął się 1 października 2017 roku, prawo rodziców samotnie wychowujących dzieci do świadczenia wychowawczego zostało uzależnione (...)