Doliczanie darowizn na poczet zachowku

Pytanie:

Spadkodawca miał dwoje dzieci. Uczynił testamentowym spadkobiercą swoją córkę, syna wydziedziczył. Wcześniej, 30 lat przed śmiercią, podarował swoim dzieciom dom na współwłasność w równych udziałach 1/2. Majątek w chwili śmierci spadkodawcy stanowiło mieszkanie własnościowe, a właściwie 1/2, ponieważ 1/2 ma ciągle żyjąca żona zmarłego (współwłasność małżeńska). Jako dzieci wydziedziczonego syna ubiegamy się od spadkobiercy o zachowek na podst art. 1011 KC. Do spadku zgodnie z art. 993 KC i biorąc pod uwagę art. 994 KC doliczamy darowiznę uczynioną na rzecz spadkobiercy, czyli 1/2 domu. W tej sytuacji masa spadkowa od której obliczamy zachowek wynosi 1/2 mieszkania oraz owa darowizna 1/2 domu. Wydziedziczony syn, a nasz ojciec zmarł po śmierci spadkodawcy. Czy biorąc pod uwagę art. 996 KC musimy z siostrą zaliczyć na poczet zachowku darowiznę uczynioną na rzecz naszego wydziedziczonego ojca ( 1/2 domu) ? Jeżeli tak to czy oboje musimy od naszych wyliczonych zachowków odjąć wartość tej darowizny? Tj. Wyliczyłem wartość zachowku jako x, moja siostra jako y, to czy oboje odejmujemy wartość całej darowizny, czy też dzielimy ją na dwa?

Masz inne pytanie do prawnika?

ODPOWIEDŹ PRAWNIKA

Na poczet zachowku zalicza się każdą darowiznę uczynioną przez spadkodawcę na rzecz uprawnionego do zachowku. Nie jest istotne, jak długo przed otwarciem spadku darowizna ta była dokonana. Należy przyjąć, że zaliczeniu nie podlegają jedynie darowizny drobne, zwyczajowo w danych stosunkach przyjęte, gdyż nie podlegają one także doliczeniu do spadku. Wartość takiej darowizny należy ustalić zgodnie z zasadami określonymi w art. 995 k.c.. Warto jeszcze wskazać, że uprawnienie zstępnych wydziedziczonego do własnego zachowku powstaje, gdy ich wstępny został skutecznie wydziedziczony. Zgodnie z art. 1011 k.c. bez znaczenia jest okoliczność, że przeżył on spadkodawcę. Wydaje się wobec tego, że termin przedawnienia (3 lata) na dochodzenie roszczeń z tytułu zachowku, rozpoczyna się z chwila ogłoszenia testamentu (względnie dowiedzenia się o fakcie wydziedziczenia ojca) a nie od śmierci wstępnego.

Według powyższych zasad (art. 992 – 995 k.c.) następuje zaliczenie darowizny uczynionej przez spadkodawcę wstępnemu uprawnionego do zachowku, gdy chodzi o dalszego zstępnego spadkodawcy (art. 996 k.c.). Tym samym na poczet przysługującemu Państwu zachowku należy zaliczyć darowiznę w postaci ½ domu, której beneficjentem był Państwa ojciec. Warto dodać, że zgodnie z art. 997 k.c. poza darowiznami ustawa nakazuje w pewnych sytuacjach zaliczać na poczet należnego zachowku także innego rodzaju korzyści uzyskane przez uprawnionego. Zgodnie z tym przepisem, gdy uprawnionym do zachowku jest zstępny spadkodawcy, należy na poczet należnego mu zachowku zaliczyć koszty wychowania oraz wykształcenia ogólnego i zawodowego, jeżeli przekraczają one przeciętną miarę przyjętą w danym środowisku.

Odnośnie drugiego pytania, należy stwierdzić, że jesteście Państwo uprawnieni do dochodzenia zachowku na zasadach i w wysokości w jakiej mógł go dochodzić wydziedziczony wstępny (z modyfikacją wynikającą z powołanym art. 997 k.c.). Należy tutaj zastosować na drodze analogii art. 931 par. 2 k.c., w zgodzie z którym jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Zachowek przysługuje więc w wysokości jakiej przysługiwałby ojcu (po odliczeniu darowizny) a następnie należy podzielić go po połowie - na każdego ze zstępnych wydziedziczonego. Natomiast w tym miejscu odliczenia należy ewentualnie uzupełnić o te w oparciu o art. 997 k.c..

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE:

  • 29.8.2018

    Zachowek - czym jest zachowek i komu się należy?

    Podstawową zasadą prawa spadkowego jest swoboda testowania. Oznacza ona, iż spadkodawca może za życia w drodze testamentu dowolnie rozrządzić swoim majątkiem, jeśli zaś tego nie uczyni, krąg (...)

  • 16.8.2016

    Wydziedziczenie - W jaki sposób dokonać wydziedziczenia?

    Potoczna intuicja łączy termin wydziedziczenie z pozbawieniem uprawnionego możliwości spadkobrania poprzez albo powołanie innych spadkobierców, albo sporządzenie testamentu negatywnego (testament (...)

  • 14.12.2016

    Zachowek - kto jest uprawniony i w jaki sposób to uprawnienie jest realizowane?

    Według zasady swobody testowania spadkodawca może ustanowić spadkobiercą całego swojego majątku osobę spoza kręgu najbliższych krewnych. Zabezpieczenie interesów osób najbliższych (...)

  • 25.4.2017

    Kto może dochodzić zachowku?

    Roszczenie o zachowek jest formą ochrony prawnej interesów majątkowych osób najbliższych spadkobiercy. Dzięki niemu mogą oni dochodzić części swojej schedy spadkowej, pomimo pominięcia (...)

  • 30.6.2018

    Jak obliczyć wysokość zachowku?

    Prawo spadkowe wyposaża określone osoby (zstępnych, małżonka i w zasadzie rodziców spadkodawcy) w instrument, umożliwiający uzyskanie należnej im części spadku w sytuacji, gdy testator (...)