Odpowiedzialność współmałżonka za długi

Pytanie:

W 2001 roku powstało w ramach przedsiębiorstwa (działalność gospodarcza osoby fizycznej - spółka cywilna) zobowiązanie finansowe dłużnika pozostającego wówczas we wspólności majątkowej z małżonkiem. Zaciągając zobowiązanie dłużnik nie zgłosił ewentualnego faktu zawarcia umowy małżeńskiej, ani ewentualnych ograniczeń w ramach takiej umowy. Czy w świetle art. 5 ustawy z 17.06.2004 (Dz.U. nr 162). małżonek ponosi odpowiedzialność za to zobowiązanie z majątku wspólnego (nieruchomości), o ile nie było do dnia dzisiejszego wytoczone powództwo? Czy w takiej sytuacji ewentualne powództwo powinno również być wytoczone przeciwko małżonkowi, aby egzekucja mogła objąć majątek wspólny? Czy jeżeli dłużnik zawarł po dacie powstania zobowiązania umowę o rozdzielność majątkową i wyzbył się udziału w majątku wspólnym, może być skuteczne zastosowanie Art 527 k.c. (skarga pauliańska)?

Masz inne pytanie do prawnika?

ODPOWIEDŹ PRAWNIKA

W przedstawionej sytuacji należy przeanalizować kilka problemów:

      1. Kwestia ważności zawarcia takiej umowy (zaciągnięcia zobowiązania pieniężnego).

      2. Wpływ faktu niepoinformowania kontrahenta o istnieniu umowy majątkowej małżeńskiej na zakres odpowiedzialności.

      3. Wpływ przepisów nowelizacji kodeksu rodzinnego i opiekuńczego na zagadnienia związane z odpowiedzialnością z majątku wspólnego małżonków.

      4. Możliwość skorzystania z roszczeń pauliańskich.

      5. Jak wytoczyć powództwo.

  1. Art. 37 §1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego mówi, że do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu podejmowanych przez jednego z małżonków konieczna jest zgoda drugiego. Zgoda taka nie jest natomiast wymagana do innych czynności. W tym przypadku należałoby się zastanowić w jaki sposób potraktować zaciągnięcie zobowiązania pieniężnego przez jednego z małżonków prowadzącego działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej. Przede wszystkim należałoby wziąć pod uwagę wartość tego zobowiązania i porównać go do wielkości majątku należącego do małżonków. Rozważyć trzeba również szczegółowe postanowienia umowy. Wszystkie te czynniki mogą mieć wpływ na zakwalifikowanie tej czynności do którejś z kategorii. Jeżeli uznamy, że zgoda małżonka nie była potrzebna, wierzyciel będzie mógł zaspokoić się z majątku wspólnego małżonków. Jeżeli zaś była, konieczne jest potwierdzenie umowy przez małżonka. Dopóki tak się nie stanie będziemy mieć do czynienia z tzw. bezskutecznością zawieszoną. Jeżeli zaś małżonek odmówi potwierdzenia, umowa będzie bezwzględnie nieważna.

  2. Art. 47 §1 k.r.o. mówi, że małżonkowie mogą powoływać się względem osób trzecich na rozszerzenie, ograniczenie lub wyłączenie wspólności tylko wtedy, gdy zawarcie przez nich umowy majątkowej oraz jej rodzaj były tym osobom wiadome. Jeżeli więc małżonek nie poinformuje drugiej strony o tym fakcie, umowa małżeńska nie znajdzie zastosowania do tych stosunków. Wierzyciel będzie mógł dochodzić zaspokojenia z majątku wspólnego na zasadach ogólnych.

  3. Zakładam, że w pytaniu chodzi o ustawę z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw. Do przedstawionej sytuacji zastosowanie znajdzie art. 5 ust. 5 pkt 1 tego aktu, mówiący, że do oceny skutków czynności zobowiązujących lub rozporządzających małżonków i ich odpowiedzialności za zobowiązania sprzed wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, a więc art. 37 k.r.o. w brzmieniu przed 20 stycznia 2005 r.

  4. W doktrynie występują spory czy w takim wypadku można domagać się uznania takiej czynności za bezskuteczną w stosunku do wierzyciela na mocy skargi pauliańskiej z art. 527 i n. kodeksu cywilnego. Według przeważającego stanowiska, jeżeli wchodzą w grę roszczenia oparte na art. 47 §1 k.r.o., które przyznają podobny zakres ochrony, zastosowanie przepisów k.c. będzie niedopuszczalne.

  5. W takiej sytuacji pozwany powinien zostać jeden małżonek, będący dłużnikiem.

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE:

NA SKÓTY