Odwołanie darowizny

Pytanie:

Dziesięć lat temu otrzymałem od wujka działkę rolną (darowizna). W akcie notarialnym wartość tej ziemi wynosiła 2000,00 zł. Przez te dziesięć lat dokupiłem przylegający skrawek pola, przekształciłem działkę z rolnej na budowlaną, uzbroiłem i ogrodziłem. Wartość tej działki znacznie wzrosła. Wujek zaczyna myśleć o cofnięciu darowizny z powodu trudnej sytuacji życiowej. Jeżeliby do tego doszło czy będę musiał oddać całą działkę czy tylko kawałek który dostałem od wujka ? Co z poniesionymi kosztami - przekształcenie, uzbrojenie dużo kosztowało. Jeżeli będę musiał oddać działkę czy nie wystarczy jej spłacić? Jaka wartość będzie brana pod uwagę - czy z dnia otrzymania darowizny (przedmiotowe 2000,00 zł) czy z dnia dzisiejszego? Mam w planach sprzedaż działki - nie mając jej nie będę mógł jej oddać. Czego może żądać ode mnie wujek?

Masz inne pytanie do prawnika?

ODPOWIEDŹ PRAWNIKA

W niniejszej sytuacji zastosowanie znajdą odpowiednie przepisu Kodeksu cywilnego dotyczące darowizny.

Zasadniczo istnieją dwa przypadki odwołania darowizny:

W pierwszym przypadku, darczyńca może odwołać jeszcze nie wykonaną darowiznę, jeśli po zawarciu umowy a przed jej wykonaniem jego sytuacja majątkowa uległa tak znacznemu pogorszeniu, że wykonanie darowizny nie może nastąpić bez uszczerbku dla jego własnego utrzymania odpowiednio do jego usprawiedliwionych potrzeb albo bez uszczerbku dla ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych. Są to wyjątkowe sytuacje i w przedstawionej sytuacji faktycznej nie będą miały zastosowania, gdyż darowizna została faktycznie wykonana.

W drugim przypadku podstawą odwołania darowizny jest rażąca niewdzięczność obdarowanego. Z opisu sytuacji nie wynika aby i takie przyczyny w niniejszym przypadku miały miejsce. Rażąca niewdzięczność zachodzi wówczas, gdy pewne czynności czy zachowania obdarowanego są kierowane przeciwko darczyńcy z nieprzyjaznym zamiarem - chodzi tu o takie zachowania jak popełnienie przestępstwa przeciwko darczyńcy, czy też przykładowo odmowa pomocy darczyńcy w czasie choroby.

Darczyńca ma jednak jeden środek z którego może skorzystać, dotyczy on niedostatku darczyńcy. Jak wskazuje przepis art. 897 kc jeżeli po wykonaniu darowizny darczyńca popadnie w niedostatek, obdarowany ma obowiązek, w granicach istniejącego jeszcze wzbogacenia, dostarczać darczyńcy środków, których mu brak do utrzymania odpowiadającego jego usprawiedliwionym potrzebom albo do wypełnienia ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych. Obdarowany może jednak zwolnić się od tego obowiązku zwracając darczyńcy wartość wzbogacenia.

Powyższy przepis oznacza, iż w przypadku popadnięcia w niedostatek darczyńcy, na obdarowanym spoczywa obowiązek alimentacyjny względem niego, zachowuje on jednak przedmiot darowizny dla siebie.

Pojęcie niedostatku nie jest ogólnie zdefiniowane, i jest rozpatrywane dla każdego przypadku indywidualnie. Ogólni można wskazać, iż będący w niedostatku nie jest w stanie własnymi siłami nie jest w stanie zaspokoić swoich usprawiedliwionych potrzeb w całości lub w części.

Obowiązek dostarczania środków utrzymania dotyczy granic wzbogacenia obdarowanego. Jeśli więc w chwili żądania dostarczenia środków utrzymania nie byłby Pan już wzbogacony, uniknąłby Pan tego obowiązku. Jednakże jeśli w chwili rozporządzania majątkiem darowanym obdarowany winien liczyć się z obowiązkiem świadczenia, nie stosuje się do niego tego ograniczenia i darczyńca może żądać środków utrzymania.

Obowiązek dostarczania środków utrzymania dotyczy zarówno pieniędzy jak i innych przedmiotów (opału, żywności). Obdarowany może jednak zwolnić się z tego obowiązku zwracając przedmiot darowizny w stanie w jakim znajduje się on w chwili powstania obowiązku zwrotu, jak też przez wypłacenie jego wartości w pieniądzu.

Podsumowując można wskazać, iż w odniesieniu do wskazanej sytuacji faktycznej, nie ma Pan obowiązku zwrotu darowizny. Jeśli Pana wujek popadnie w niedostatek będzie mógł od Pana żądać wyłącznie środków utrzymania (o charakterze alimentacyjnym). Tylko Pan z dobrej woli może zwrócić wujkowi darowaną część działki w takim stanie w jakim znajdować się będzie w chwili powstania obowiązku zwrotu. Sprzedanie nieruchomości przez pana może wyłącznie utrudnić wujkowi domaganie się dostarczania środków utrzymania.

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE: