Sądowy dział spadku

Pytanie:

Spadkodawcą, która była osobą samotną, jest zmarła siostra mojej żony. Spadkobiercami uznanymi przez Sąd są: moja żona i jej siostra oraz bratanice i bratankowie czterech nieżyjących już od kilku lat braci. Mimo starań mojej żony nie udało się jej doprowadzić do umownego działu spadku z powodu sprzeciwu dwóch bratanic. W tej sytuacji złożyła wniosek do Sądu o sądowy dział spadku. W skład masy spadkowej wchodzą między innymi pieniądze, które w dniu śmierci zmarłej znajdowały się na koncie w Banku PKO BP. Bank wydał zaświadczenie o stanie konta w dniu śmierci, ale też stwierdził, że w dniu wydania zaświadczenia stan konta wynosi 0. Konto zostało zamknięte i pieniądze pobrane przez jedną z bratanic. Bratanica ta, mieszkająca w tym samym domu co Spadkodawca, była prawdopodobnie przez nią upoważniona oraz korzystała z jej karty bankomatowej do pobierania pieniędzy w jej imieniu i dla jej potrzeb, ponieważ od kilku lat była osobą niepełnosprawną. Obecnie bratanica ta uważa, że przywłaszczone przez nią pieniądze jej się słusznie należą za rzekomą opiekę podczas choroby i różne opłaty domowe. W jaki sposób można odzyskać przywłaszczone przez tę bratanicę pieniądze, aby je podzielić na wszystkich spadkobierców zgodnie z sądowym postanowieniem w sprawie nabycia spadku? Co w tej sytuacji należy wnioskować do Sądu podczas postępowania o dział spadku?

Masz inne pytanie do prawnika?

ODPOWIEDŹ PRAWNIKA

Zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy Prawo bankowe w razie śmierci posiadacza rachunków oszczędnościowych, bank jest obowiązany wypłacić z tych rachunków (niezależnie od dyspozycji wydanej na wypadek śmierci):

1)kwotę wydatkowaną na koszty pogrzebu posiadacza rachunku - osobie, która przedstawi rachunki stwierdzające wysokość poniesionych przez nią wydatków - w wysokości nie przekraczającej kosztów urządzenia pogrzebu zgodnie ze zwyczajami przyjętymi w danym środowisku,
2)kwotę nie wyższą niż przypadające na ostatni miesiąc przed śmiercią posiadacza rachunku dwudziestokrotne przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku, ogłaszane przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, nie przekraczającą jednak wysokości środków na rachunku - osobie, którą posiadacz rachunku wskazał w umowie.
Kwoty te nie wchodzą do spadku po posiadaczu rachunku. Dopiero środki, jakie pozostaną na rachunku po tych wypłatach przypadają spadkobiercom.

Stosownie do art. 101 § 2 kodeksu cywilnego pełnomocnictwo wygasa z chwilą śmierci mocodawcy (osoby udzielającej pełnomocnictwa - w tym wypadku właściciela rachunku), chyba że w treści pełnomocnictwa zastrzeżono inaczej z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa (wtedy w miejsce zmarłego mocodawcy wchodzą jego spadkobiercy). Jeśli takie zastrzeżenie nie zostało zawarte w udzielonym bratanicy pełnomocnictwie (zakładamy w tym momencie, że takie faktycznie zostało udzielone), i o ile pełnomocnictwo obejmowało umocowanie do wypłaty zgromadzonych na rachunku środków pieniężnych, to po śmierci właściciela rachunku bankowego bratanica przestała być umocowana do podjęcia tych środków.

Pobranie środków z rachunku bankowego, przy jednoczesnym braku umocowania do takiej czynności, skutkuje odpowiedzialnością zarówno na gruncie prawa cywilnego, jak i prawa karnego. Spadkobiercy właściciela rachunku bankowego mogą więc domagać się od bratanicy zwrotu pobranych środków na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Najprawdopodobniej więc w postępowaniu spadkowym część wypłaconych środków zostanie zaliczona na udział spadkowy bratanicy, a nadwyżkę obowiązana będzie zwrócić. Ponadto, bratanica może być pociągnięta do odpowiedzialności karnej z tytułu popełnienia przestępstwa oszustwa (nie powiadomiła banku o śmierci właściciela rachunku, dzięki czemu uzyskała korzyść majątkową - art. 286 par. 1 kodeksu karnego).

Jeżeli jednak uzyskaliście Państwo informację, że konto zostało zamknięte, może to oznaczać, że bratanica była także umocowana do dysponowania środkami znajdującymi się na rachunku na wypadek śmierci. Wówczas te pieniądze w ogóle nie wchodzą do spadku. We wniosku o dział spadku można więc wskazać, że w skład masy spadkowej wchodziły także środki znajdujące się na rachunku bankowym. W toku postępowania sąd będzie ustalał z urzędu skład spadku. Wówczas zostanie rozstrzygnięta kwestia legalności dysponowania przez bratanicę środkami znajdującymi się rachunku.

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE: