Ubezpieczenie pracownika oddelegowanego

Pytanie:

Pracownik zatrudniony w Polsce na umowę o pracę zostaje przez firmę oddelegowany na okres 12 miesięcy do pracy w Centrali w Czechach (w Pradze). Jak powinnam rozliczać jego wynagrodzenie (ujęcie składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i podatku)? Jakie dokumenty i gdzie powinny zostać w związku z tym złożone?

Masz inne pytanie do prawnika?

ODPOWIEDŹ PRAWNIKA

Od 1 maja 2004 r., tj. od dnia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, wszystkie sprawy z zakresu delegowania pracowników polskich do innych krajów Unii reguluje prawo wspólnotowe, tj. Rozporządzenie EWG Nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin, przemieszczających się we Wspólnocie. Obecnie, ubezpieczenia społeczne pracowników delegowanych z Polski do wszystkich krajów "starej" i "nowej" Unii reguluje już tylko Rozporządzenie EWG Nr 1408/71 (Tytuł II art. Od 13 do 17). Zasady podlegania ubezpieczeniom pracowników delegowanych reguluje art. 14.1.a) i b) rozporządzenia 1408/71. Stosownie do art. 14.1.a) pracownik zatrudniony na terytorium jednego państwa członkowskiego przez przedsiębiorstwo, w którym jest zwykle zatrudniony i przez które został skierowany do wykonywania pracy na terytorium innego państwa członkowskiego, podlega nadal ustawodawstwu pierwszego państwa członkowskiego pod warunkiem, że przewidywany okres wykonywania tej pracy nie przekracza 12 miesięcy i że nie został on skierowany w miejsce innej osoby, której okres skierowania upłynął. Zastosowanie polskich przepisów prawnych w zakresie zabezpieczenia społecznego ma więc miejsce w przypadku, gdy polski pracownik będzie czasowo (nie dłużej niż przez 12 miesięcy) wykonywać pracę za granicą - na terytorium jednego z państw UE.

Zastosowanie polskich przepisów będzie odbywać się na podstawie wystawionego i poświadczonego przez polską instytucję formularza E 101.

Formularze te wydają jednostki terenowe ZUS właściwe terytorialnie ze względu na siedzibę pracodawcy. Formularz E 101 może zostać wydany pod warunkiem, że spełnione są tzw. warunki wysłania. Na podstawie tej Decyzji delegowanie pracowników ma miejsce, gdy pracownik jest zatrudniony w ramach umowy o pracę zawartej z wysyłającym pracodawcą, pracownik w czasie wykonywania pracy za granicą jest podporządkowany poleceniom pracodawcy co do czasu, miejsca i rodzaju wykonywania pracy, czas wykonywania przejściowego zatrudnienia za granicą nie jest dłuższy niż 12 miesięcy (ważne jest więc, aby czas oddelegowania był z góry określony), pracownik nie jest delegowany w miejsce pracownika, któremu okres oddelegowania upłynął.


Warunki wysłania powinny być spełnione również po stronie wysyłającego przedsiębiorstwa. Delegujący pracodawca musi prowadzić zwykle w głównej mierze działalność na terenie Polski. Ocenia się tu całokształt działalności, m.in.:

  • miejsce siedziby i zarządu,

  • liczbę pracowników, którzy nie są delegowani do pracy za granicę,

  • miejsce, w którym zawierana jest większość umów z klientami,

  • prawo, któremu podlegają te umowy,

  • obrót osiągnięty w odpowiednim przedziale czasu w wysyłającym państwie.

Wybór powyższych kryteriów zależy od konkretnego przypadku (nie można mówić o wysłaniu pracowników wówczas, gdy działalność wysyłającego pracodawcy na terenie kraju sprowadza się jedynie do prowadzenia wewnętrznej administracji). Aby mówić o wysłaniu pracowników, przewidywany okres pracy za granicą nie może być dłuższy niż 12 miesięcy i pracownik nie może zastępować innego pracownika, którego okres oddelegowania już się skończył. Poza tym warunkiem jest, aby praca była wykonywana na rachunek wysyłanego przedsiębiorstwa. Wysłanie ma miejsce także wtedy, gdy pracownik został skierowany przez dane przedsiębiorstwo do innego państwa członkowskiego w celu wykonywania tam pracy na przemian lub równocześnie w dwóch lub więcej przedsiębiorstwach położonych w tym państwie członkowskim.

jak już była o tym mowa powyżej, zastosowanie polskich przepisów będzie odbywać się na podstawie wystawionego i poświadczonego przez polską instytucję formularza E 101. Aby uzyskać zaświadczenie na formularzu E 101, wysyłający pracodawca musi przekazać właściwemu oddziałowi ZUS informacje konieczne do wydania takiego zaświadczenia (dane ewidencyjne i identyfikacyjne, tzn. imię, nazwisko, datę urodzenia, miejsce zamieszkania w Polsce, numery identyfikacyjne (PESEL, NIP), a w razie ich braku serię i numer dowodu osobistego lub paszportu, dane ewidencyjne i identyfikacyjne pracodawcy, tj. nazwę, adresy prowadzonej działalności w Polsce i za granicą, numery identyfikacyjne (NIP, REGON), a w przypadku osób prowadzących działalność na własny rachunek - NIP i REGON, a jeśli płatnikowi składek nie nadano tych numerów lub jednego z nich - numer PESEL lub serię i numer dowodu osobistego albo paszportu, okres, na jaki pracownik ma być oddelegowany bądź działalność ma być przeniesiona, informacje, czy pracownik wykonywał wcześniej pracę na obszarze któregoś z państw członkowskich, informacje oraz oświadczenia niezbędne do stwierdzenia, czy mogą mieć zastosowanie przepisy dotyczące czasowego oddelegowania lub wykonywania pracy przez osobę prowadzącą działalność na własny rachunek (opisywane wyżej), oświadczenie, że osoba nie jest delegowana w miejsce innej, której okres oddelegowania upłynął). Po uzyskaniu wszystkich niezbędnych danych i informacji ZUS podejmuje decyzję o poświadczeniu lub odmowie poświadczenia formularza E 101.

Gdy wszystkie konieczne warunki wysłania za granicą zostały spełnione, będzie miało zastosowanie polskie ustawodawstwo - oddział ZUS poświadcza formularz E 101 (powinien być wydany przed rozpoczęciem okresu delegowania terytorium drugiego państwa, ale nie ma jednak przeszkód, aby został wydany w trakcie tego okresu lub nawet po jego upływie z mocą wsteczną). W przypadku, gdy nie został spełniony którykolwiek z podanych wyżej warunków i w rezultacie nie mamy do czynienia z wysłaniem pracowników, oddział ZUS odmówi poświadczenia formularza E 101. Konsekwencją takiej odmowy jest fakt, że w okresie zatrudnienia nie mają zastosowania polskie przepisy w zakresie zabezpieczenia społecznego. Pracownik podlegać więc będzie przepisom prawnym w państwie zatrudnienia (wykonywania działalności). Oddział ZUS, odmawiając wystawienia formularza E 101, o tej przynależności ubezpieczeniowej poinformuje zainteresowanych. Ponadto formularz E 101 nie może być wystawiony w sytuacji, gdy przedsiębiorstwo, do którego pracownik został oddelegowany, udostępni tego pracownika innemu przedsiębiorstwu, znajdującemu się w tym państwie członkowskim lub pracownik oddelegowany do innego państwa członkowskiego udostępniony zostanie innemu przedsiębiorstwu, znajdującemu się w innym państwie członkowskim, a także pracownik zostanie przyjęty w jednym państwie członkowskim w celu wysłania go przez przedsiębiorstwo znajdujące się w drugim państwie członkowskim do przedsiębiorstwa położonego w trzecim państwie członkowskim, przewidywany okres delegowania jest z góry planowany na okres dłuższy niż 12 miesięcy, pracownik został skierowany do pracy za granicę w miejsce innego pracownika, którego okres oddelegowania upłynął.
Pracownik, jak i pracodawca zobowiązani są do informowania oddziału ZUS o zmianach, jakie zaszły w okresie oddelegowania (gdy oddelegowanie, o które wnioskowano, nie doszło do skutku, czas oddelegowania uległ skróceniu, okres oddelegowania został przerwany).

Oddelegowany pracownik nie znajduje się w podróży służbowej (wykonuje pracę w określonym w umowie miejscu pracy). W konsekwencji nie otrzymuje diety z tytułu podróży służbowej. Przepisy podatkowe pozwalają na zwolnienie z opodatkowania części jego wynagrodzenia, jednak zwolnienie to jest ograniczone do kwoty będącej równowartością 30 diet w ciągu roku.
Pracownik oddelegowany nie ma także prawa do otrzymania nieopodatkowanego zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pracy za granicą. Jeśli pracodawca zwróci mu takie wydatki, będzie to stanowiło przychód pracownika podlegający opodatkowaniu. Podobnie będzie z zapewnieniem pracownikowi mieszkania w miejscu oddelegowania (miejscu wykonywania pracy). Zwolnione z opodatkowania są jedynie hotele robotnicze oraz kwatery prywatne wynajmowane na cele zbiorowego zakwaterowania do limitu 500 zł.

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE:

NA SKÓTY