Zaliczenie nieściągalnej należności w koszty

Pytanie:

Skuteczność komorników i firm windykacyjnych pozostawia do życzenia. Dlatego należności gospodarcze z faktur wielokrotnie nie zostają wyegzekwowane, a wierzyciel zapłacił zarówno VAT, jak też podatek dochodowy, nie wspominając o stracie z powodu nieotrzymania zapłaty za wykonana usługę czy sprzedany produkt. Czy w każdym przypadku firma musi uzyskać umorzenie komorniczego postępowania egzekucyjnego, aby wierzytelność wpisać w koszty?

Masz inne pytanie do prawnika?

ODPOWIEDŹ PRAWNIKA

Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, do kosztów uzyskania przychodów zalicza się wierzytelności odpisane jako nieściągalne, które uprzednio na podstawie art. 14 zostały zarachowane jako przychody należne i których nieściągalność została uprawdopodobniona. Jeżeli te dwa warunki (zaliczenie wierzytelności do przychodów i jej uprawdopodobnienie) są łącznie spełnione, nieściągalna wierzytelność może stanowi koszt uzyskania przychodów.

Jak stanowi art. 23 ust. 2 wskazanej wyżej ustawy, za wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 20, uważa się te wierzytelności, których nieściągalność została udokumentowana:

1) postanowieniem o nieściągalności, uznanym przez wierzyciela jako odpowiadające stanowi faktycznemu, wydanym przez właściwy organ postępowania egzekucyjnego, albo

2) postanowieniem sądu o:

a) oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania lub

b) umorzeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku, gdy zachodzi okoliczność, o której mowa w lit. a), lub

c) ukończeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku, albo

3) protokołem sporządzonym przez podatnika, stwierdzającym, że przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności byłyby równe albo wyższe od jej kwoty.

Wierzytelności tak udokumentowane mogą być zatem zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

W zakresie postanowienia o nieściągalności należy zauważyć, iż jak podkreśla się w literaturze, nie oznacza to jednak, że każde postanowienie o umorzeniu egzekucji wydane przez komornika stanowi taką podstawę. Umorzenie postępowania egzekucyjnego może bowiem nastąpić także z innych powodów, np. formalnych, czy też na wniosek wierzyciela. Chodzi tu o rozstrzygnięcie, z którego wynika, że roszczenie wierzyciela nie zostanie zaspokojone (tzn.

że egzekucja jest bezskuteczna na skutek braku majątku dłużnika). Takie jest też stanowisko Ministerstwa Finansów, które w swoich wyjaśnieniach wskazuje, że podstawą do zaliczenia w ciężar kosztów uzyskania przychodu może być tylko postanowienie o umorzeniu postępowania, z którego treści jednoznacznie wynika, że dłużnik nie posiada majątku (tak: pismo z 30 listopada 1995 r., PO 4/AS-722-837/95).

Nie będzie natomiast kosztem uzyskania przychodów podatek od towarów i usług (VAT), który jest elementem nieściągniętej wierzytelności, gdyż VAT nie jest przychodem należnym.

Należy jedynie zauważyć, iż wierzyciel może doprowadzić do tego, iż jego nieuczciwy kontrahent nie będzie uprawniony do odliczenia VAT naliczonego w fakturze wystawionej przez kontrahenta za którą nie zapłacił, co jednak w praktyce jest bardzo trudne. Od 1 czerwca 2005 r. wprowadzono bowiem do Działu IX ustawy o podatku od towarów i usług rozdział 1a zatytułowany "Rozliczenie podatku w odniesieniu do nieściągalnych wierzytelności".

Zgodnie z art. 89a ustawy o VAT, podatnik może skorygować podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności odpisanych jako nieściągalne, stanowiących koszty uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, z zastrzeżeniem ust. 2-7. Korekta podatku dotyczy również kwoty podatku przypadającej na część kwoty wierzytelności odpisanej jako nieściągalna. Przepis ten stosuje się w przypadku gdy spełnione są następujące warunki (łącznie):

1)  dostawa towaru lub świadczenie usług jest dokonana na rzecz podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1, zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny, niebędącego w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji;

2)  wierzytelności zostały uprzednio wykazane w deklaracji jako obrót opodatkowany i podatek należny;

3)  wierzyciel i dłużnik na dzień dokonania korekty, o której mowa w ust. 1, są podatnikami zarejestrowanymi jako podatnicy VAT czynni;

4)  wierzytelności nie zostały uregulowane w jakiejkolwiek formie ani nie zostały zbyte;

5)  od daty wystawienia faktury, będącej podstawą do odpisania wierzytelności, nie upłynęło 5 lat, licząc od początku roku, w którym została wystawiona faktura;

6)  wierzyciel zawiadomił dłużnika o odpisaniu wierzytelności jako nie-ściągalnych a dłużnik, w ciągu 28 dni od dnia otrzymania zawiadomienia nie uregulował należności w jakiejkolwiek formie.

Zgodnie z art. 89b ust. 1 ustawy o VAT w przypadku otrzymania zawiadomienia, o którym mowa w pkt 6 powyżej, i nieuregulowania należności w terminie 28 dni od dnia otrzymania tego zawiadomienia, podatnik (dłużnik) jest obowiązany do pomniejszenia podatku naliczonego podlegającego odliczeniu lub w przypadku jego braku, do powiększenia kwoty podatku należnego, o kwotę podatku wynikającą z nieuregulowanych faktur, poprzez korektę deklaracji za okres, w którym dokonał odliczenia lub w którym otrzymał te faktury. W przypadku częściowego uregulowania należności przed upływem terminu, korekta dotyczy podatku naliczonego przypadającego na nieuregulowaną część należności.

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE:

NA SKÓTY