Wysokość zachowku dla uprawnionego

Pytanie: Jaką część spadku stanowi zachowek w przypadku kiedy jednemu z dwojga dzieci ojciec (matka nie żyje) nic nie zapisze?

Odpowiedź:

Zgodnie z zasadą swobody testowania spadkodawca może ustanowić spadkobiercą całego swojego majątku osobę spoza kręgu najbliższych krewnych. Powstaje zatem konieczność ustawowego zabezpieczenia interesów osób najbliższych spadkodawcy. Ochrona ta kształtuje się poprzez system zachowku. Uprawnionymi do otrzymania zachowku są jedynie zstępni spadkodawcy (dzieci, wnuki), małżonek oraz jego rodzice. Powstanie uprawnienia do zachowku jest przy tym uzależnione od tego, aby w konkretnym stanie faktycznym osoby te były powołane do spadku z ustawy. Jako zasadę ustawa przyjmuje, że wysokość należnego uprawnionemu zachowku odpowiada połowie wartości udziału, który przypadałby mu przy dziedziczeniu ustawowym. Odstępstwo od tej zasady przewidziane zostało dla małoletnich zstępnych oraz dla osób trwale niezdolnych do pracy. Te kategorie uprawnionych są traktowane w sposób uprzywilejowany i ich zachowek wynosi dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który otrzymaliby przy dziedziczeniu ustawowym. Pod pojeciem udziału spadkowego należy zaś rozumieć ułamek określający, jaka część majątku spadkowego przypadłaby uprawnionemu do zachowku, gdyby doszedł do dziedziczenia na podstawie ustawy. W przypadku więc gdy do dziedziczenia z ustawy byłaby powołanych tylko dwójka zstępnych (dzieci), dziedziczyliby oni spadek w częściach równych (czyli 1/2 spadku przypadłaby każdemu z nich). W związku z tym wysokość zachowku odpowiadałaby połowie wartości tego udziału ( 1/4 spadku). W przypadku jednak, gdy zstępny jest małoletni albo trwale niezdolny do pracy wysokość zachowku odpowiadałaby dwóm trzecim wartości udziału spadkowego (2/6 spadku).