Logowanie

Rejestracja

Poprzez założenie konta Użytkownika w serwisie e-prawnik.pl wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu wykonania zobowiązań przez Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36, kod poczt. 30-126, zarejestrowaną w Sądzie Rejonowym dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie, NIP 676-21-64-973, kapitał zakładowy 133.000,00 zł, zgodnie z ustawą z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.
Równocześnie akceptuję regulamin serwisu e-Prawnik.pl

Bezpłatny dostęp tylko dla zarejestrowanych

masz już konto?

  • Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych i akceptuję Regulamin serwisu e-Prawnik.pl (więcej)

  • Wyrażam zgodę na otrzymywanie od Legalsupport sp. z o.o. informacji handlowej (więcej)


Kiedy apelacja jest zasadna? - Podstawy apelacji

steakpinball/CC/Flickr
(fot. steakpinball/CC/Flickr)

W procesie cywilnym po wydaniu wyroku przez sąd I instancji każda ze stron ma prawo odwołać się od tego wyroku wnosząc apelację. W obecnym stanie prawnym w procesie cywilnym obowiązuje system apelacji pełnej, pozwalającej sądowi drugiej instancji nie tylko na kontrolę prawidłowości postępowania przed sądem pierwszej instancji, ale także na ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy, w tym weryfikację ustaleń dotyczących stanu faktycznego, także - pod pewnymi warunkami - poprzez uwzględnienie nowych faktów i dowodów.

Jak sporządzić apelację?

Prawidłowo sporządzona apelacja powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać:

  1. oznaczenie wyroku, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest on zaskarżony w całości czy w części,  
  2. zwięzłe przedstawienie zarzutów,  
  3. uzasadnienie zarzutów,  
  4. powołanie, w razie potrzeby, nowych faktów i dowodów oraz wykazanie, że ich powołanie w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji nie było możliwe albo że potrzeba powołania się na nie wynikła później,  
  5. wniosek o zmianę lub o uchylenie wyroku z zaznaczeniem zakresu żądanej zmiany lub uchylenia.  

W sprawach o prawa majątkowe należy oznaczyć wartość przedmiotu zaskarżenia. Wartość ta może być oznaczona na kwotę wyższą od wartości przedmiotu sporu wskazanej w pozwie jedynie wtedy, gdy powód rozszerzył powództwo lub sąd orzekł ponad żądanie.

W postępowaniu apelacyjnym nie można rozszerzyć żądania pozwu ani występować z nowymi roszczeniami. Jednakże w razie zmiany okoliczności można żądać zamiast pierwotnego przedmiotu sporu jego wartości lub innego przedmiotu, a w sprawach o świadczenie powtarzające się można nadto rozszerzyć żądanie pozwu o świadczenia za dalsze okresy.

Przepisy kodeksu postępowania cywilnego, określając wymogi apelacji nakazują zawrzeć w niej m.in. zwięzłe przedstawienie i uzasadnienie zarzutów, jednak w żaden sposób nie precyzują katalogu dopuszczalnych zarzutów.

Pojęcie zarzutu można zdefiniować jako "twierdzenie skarżącego, że zaskarżony wyrok sądu pierwszej instancji jest wadliwy ze względu na niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego lub uchybienia procesowe, które miały wpływ na jego treść" (tak: W. Broniewicz w glosie do wyroku SN z 1 grudnia 2000 r., sygn. V CKN 153/2000, OSP 2002/5 str. 235, za: A. Oklejak, Apelacja w procesie cywilnym, Kraków 1994 r., str. 64).

Strona nie ma obowiązku wskazywania w apelacji konkretnych przepisów prawa, które jej zdaniem zostały naruszone przez sąd. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 30 czerwca 2006 (V CZ 48/2006), precyzując, że: "skarżący nie ma obowiązku powołania w apelacji przepisów, które doznały naruszenia, a jedynie zarzutów, więc np. twierdzenia, że wyrok sądu pierwszej instancji jest wadliwy ze względu na błędne ustalenie stanu faktycznego. Wystarczy, że zarzut taki zostanie sformułowany w sposób jednoznacznie określający stanowisko skarżącego w kwestii budzącej jego sprzeciw".

Przepisy Kodeksu cywilnego nie ustanawiają rodzajów zarzutów, tradycyjnie jednak zarzuty apelacyjne dzieli się na zarzuty naruszenia prawa materialnego i zarzuty naruszenia prawa procesowego.

Zarzuty naruszenia prawa materialnego

Ta grupa zarzutów opiera się na błędach dotyczących sfery merytorycznej orzeczenia, tj. zastosowania lub interpretacji przepisów prawa przez sąd - są to tak zwane błędy orzekania (łac. errores in iudicando). Mogą one polegać na nieprawidłowej interpretacji przepisów prawnych, szczególnie ich znamion ocennych w rodzaju znacznej wartości czy odpowiedniej wysokości, zasad współżycia społecznego (tzw. klauzule generalne). Naruszeniem prawa materialnego jest także zastosowanie niewłaściwego przepisu - może to być zarówno przepis, który przestał obowiązywać (został uchylony lub zmieniony), jak i przepis niepasujący do występującego w danej sprawie stanu faktycznego (błędna kwalifikacja prawna - tak zwany błąd subsumcji). Naruszenie prawa materialnego stanowi także niezastosowanie prawa obcego, jeżeli w danej sprawie powinno ono znaleźć zastosowanie.

Zarzuty naruszenia prawa procesowego

Kolejna kategoria zarzutów dotyczy nieprawidłowości w przeprowadzeniu postępowania przed sądem pierwszej instancji (łac. errores in procedendo). Ze względu na wagę ewentualnych konsekwencji ich wystąpienia, naruszenia prawa procesowego można podzielić na:

  1. powodujące nieważność postępowania i 
  2. wszystkie pozostałe. 

Przyczyny nieważności postępowania, wymienione enumeratywnie w art. 379 K.p.c., sąd drugiej instancji w granicach zaskarżenia bierze pod uwagę z urzędu. Nieważność postępowania zachodzi:

  1. jeżeli droga sądowa była niedopuszczalna, 
  2. jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany, 
  3. jeżeli o to samo roszczenie między tymi samymi stronami toczy się sprawa wcześniej wszczęta albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona, 
  4. jeżeli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy, 
  5. jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw, 
  6. jeżeli sąd rejonowy orzekł w sprawie, w której sąd okręgowy jest właściwy bez względu na wartość przedmiotu sporu. 

Samo wystąpienie którejkolwiek z ustawowych przesłanek skutkuje nieważnością postępowania, z założenia bowiem mają one wpływ na wynik sprawy. Pozostałe naruszenia procedury cywilnej, inne niż skutkujące nieważnością postępowania, mogą być podnoszone w apelacji, jeśli miały wpływ na wynik sprawy. Sąd drugiej instancji, na wniosek strony, rozpoznaje również te postanowienia sądu pierwszej instancji, które nie podlegały zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Chodzi tu przede wszystkim o postanowienia dotyczące wniosków dowodowych stron. Nie dotyczy to postanowień wydanych już po wydaniu wyroku (tak orzeczenie Sądu Najwyższego z 9 lipca 2004 r., II CK 69/2004).

Czy można powoływać w apelacji nowe fakty i dowody?

Oprócz powyższych zarzutów, strona może w apelacji powoływać nowe fakty i dowody, jeżeli wykaże, iż nie mogła ich powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji lub, że potrzeba powołania się na nie wynikła później.

Dotyczy to faktów, które wystąpiły już przed sądem I instancji, lecz nie zostały przez stronę powołane. Jeśli jakiś fakt zaistniał po wydaniu wyroku w I instancji można się na niego powoływać bez w/w ograniczeń, to samo dotyczy dowodu na poparcie tego faktu. Ograniczenia te nie odnoszą się również do tych faktów i dowodów, za pomocą których strona uzasadnia zarzuty lub wnioski apelacji. Strona nie może natomiast powoływać nowych faktów i dowodów argumentując to jedynie tym, iż sąd wydał niekorzystny dla niego wyrok: Wydanie niekorzystnego dla strony wyroku nie może stanowić samoistnej podstawy powołania się w postępowaniu apelacyjnym na nowe fakty i dowody (wyrok Sądu Najwyższego z 24 marca 1999 r., PKN 640/98, OSNAPiUS 2000, nr 10, poz. 389). Skarżący nie może też wnioskować w apelacji o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron, jeżeli dowód taki został już dopuszczony w I instancji, a strona przez własne niestawiennictwo uniemożliwiła jego przeprowadzenie (wyrok SN z 9 grudnia 1998 r., I PKN 505/98, OSNAPiUS 2000, nr 3, poz. 110). 

Zob. Dopuszczalność zgłoszenia zarzutu przedawnienia w apelacji

Czy w apelacji można żądać można rozszerzyć żądanie pozwu ani występić z nowymi roszczeniami?

Co do zasady - nie. Jednakże w razie zmiany okoliczności można żądać, zamiast pierwotnego przedmiotu sporu, jego wartości lub innego przedmiotu, a w sprawach o świadczenie powtarzające się można nadto rozszerzyć żądanie pozwu o świadczenia za dalsze okresy.

 

Podstawa prawna:

  • ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1822, z późn. zm.).

e-prawnik.pl

 

Komentarze: Kiedy apelacja jest zasadna? - Podstawy apelacji

  • niepokorny 2012-11-21 06:43:22

    Re: Kiedy apelacja jest zasadna? - Podstawy apelacji

    To nie są Stany Zjednoczone gdzie można powoływać się na wyroki w podobnych sprawach i sąd z reguły nie rozstrzyga odmiennie. To jest Polska gdzie sądy nie muszą uwzględniać wyroków w podobnych sprawach czy też w tej samej sprawie. Poza tym obowiązuje niezawisłość sędziowska a to gwarantuję 100% bezkarność . To tłumaczy kuriozalne wyroki.

  • Chodzacy PARAGRAF 2012-11-20 16:49:58

    Re: Kiedy apelacja jest zasadna? - Podstawy apelacji

    Sadze,ze nie jeden prawnik przeglada ta strone i mam pytanie, { mamy panstwo PRAWA ,tak czy nie ...}Jezeli pozew do sadu { nakaz zaplaty } nie spelnia wymog formalnoprawnych i sad wiedzac o tym z pelna swiadomoscia wydaje wyrok { nie majac do tego prawa } majac a aktach sprawy DOWOD prawomocny wyrok tegoz sadu ,ktory zostal dopuszczony przez sad jako dowod i potwierdza ten fakt { oddalil pozew powoda }dlatego ze pozwanego z powodem nic prawnie nie laczy i dodatkowo prokuratura potwierdzila,ze powod przedlozyl do sadu falszywa umowe cywinoprawna z pozwanym w tym I-wszym wyroku to jak to wyglada w swietle obowiazujacego PRAWA.Ten sam sad podwazajac wykladnie prawa prawomocnego poprzedniego wyroku tym razem uwzglednil powodztwo....Co na to MINISTER SPRAWIEDLIWOSCI art.304$1 kk bo Prokurator Generalny A.Seremet uwaza to za rzecz normalna zgodna z prawem w dniu dzisiejszym


Dodaj komentarz

Administratorem danych osobowych jest Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36. Podane przez Użytkownika dane osobowe będą przetwarzane w celu realizacji umowy i w zakresie niezbędnym do świadczenia usług oraz w celach statystycznych. Podanie danych osobowych przez użytkownika jest dobrowolne. Użytkownik ma prawo dostępu do ich treści oraz poprawy.

Pomoc prawna online

Zaufało nam już:
  • 0
  • 3
  • 1
  • 1
  • 9
  • 6
  • 7
  • osób

Opinie naszych klientów

  • Zofia Lewandowska

    ocena usługi:

    Korzystam z pomocy portalu e-prawnik kilkanaście lat. Zawsze najwyższa klasa. Dziękuję. Zofia Lewandowska
  • Mieczysława

    ocena usługi:

  • Katarzyna

    ocena usługi:

    Wszystko przebiegło bez zarzutu. Opinia była wyczerpująca.
  • Marek

    ocena usługi:

  • Marek

    ocena usługi:

  • Marek

    ocena usługi:

  • Danuta

    ocena usługi:

    Dziękuję bardzo za odpowiedz.Jestem zadowolona z usługi jest na wysokim poziomie. Jeśli będę w potrzebie na pewno skorzystam z waszych usług. Pozdrawiam Danuta
  • Magdalena

    ocena usługi:

  • Justyna

    ocena usługi:

    Odpowiedź dotycząca mojego zapytania bardzo szczegółowa i wyczerpująca. Mam nadzieję, że zgodnie z radą e-prawnik problem zostanie rozwiązany po mojej myśli.Polecam i dziękuję za radę- Justyna
  • Dorota

    ocena usługi:

  • Teresa

    ocena usługi:

  • Dariusz

    ocena usługi:

  • Piotr

    ocena usługi:

    Bardzo dobrze przygotowane pismo, przystępna cena i szybka realizacjia Bardzo polecam
  • Leszek

    ocena usługi:

    Jestem bardzo zadowolony z przesłanej opinii. Dała mi ona obraz sytuacji prawnej w temacie z którym się zwracałem. Bardzo dziękuje i pozdrawiam. Leszek
  • Sławomir

    ocena usługi:

    Tym razem o wyborze Państwa oferty spośród innych, nie ukrywam, że zadecydowała przede wszystkim cena, ale następnym razem zadecyduje ta jakość, do której się przekonałem. Dziękuję, za bardzo krótki czas realizacji, ale przede wszystkim dziękuję za formę wypowiedzi, za prosto i jasno zbudowane zdania, dziękuję, że utwierdziliście mnie Państwo w przekonaniu, że czasami prosty człowiek,taki jak ja, wie lepiej, niż urzędnik, czy księgowy, który powinien wiedzieć, a zamiast odpowiedzi twierdzącej, każde zdanie kończy się pytająco, żeby nie użyć stwierdzenia po prostu \"nie wiem\". Ja teraz już wiem, gdzie następnym razem się zgłosić. DZIĘKUJĘ!
  • Agnieszka

    ocena usługi:

    Jestem bardzo zadowolona z usługi. Bardzo szybko uzyskałam odpowiedź na interesujące mnie pytanie. Opinia prawna była przejrzysta i zrozumiała, podane zostały przepisy prawne. Nie osniesiono się po krótce jedynie do mojego krótkiego pytania lecz opisano kilka aspektów mojej sytuacji. Z pewnością bezpośredni kontakt z prawnikiem daje więcej możliwości ale tak jak w moim przypadku, potrzebując szybkiej porady bez zbyt długiej zwłoki i bez wychodzenia z domu, skorzystanie z usług e-prawnik.pl jest moim zdaniem najlepszym rozwiązaniem. Polecam! Dziękuję!
  • Adam

    ocena usługi:

    Moja druga sprawa w tej kancelarii. Cena nieco w górę (a raczej rabat w dół), co jak sądzę trzeba po prostu zaakceptować. Prawo rynku. Co do jakości usług i podejścia, to są na tym samym wysokim poziomie. Opinia szczegółowa, na moją prośbę bardzo szybko i gratisowo uzupełniona o ważne dla mnie szczegóły. Polecam e-prawnika.




Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.

Zapytaj prawnika – skontaktujemy się z Tobą w ciągu godziny!

* pola wymagane