Logowanie

Rejestracja

Poprzez założenie konta Użytkownika w serwisie e-prawnik.pl wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu wykonania zobowiązań przez Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36, kod poczt. 30-126, zarejestrowaną w Sądzie Rejonowym dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie, NIP 676-21-64-973, kapitał zakładowy 133.000,00 zł, zgodnie z ustawą z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.
Równocześnie akceptuję regulamin serwisu e-Prawnik.pl

Bezpłatny dostęp tylko dla zarejestrowanych

masz już konto?

  • Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych i akceptuję Regulamin serwisu e-Prawnik.pl (więcej)

  • Wyrażam zgodę na otrzymywanie od Legalsupport sp. z o.o. informacji handlowej (więcej)

Czym jest zachowek?

(fot. )

Podstawową zasadą prawa spadkowego jest swoboda testowania. Oznacza ona, iż spadkodawca może za życia w drodze testamentu dowolnie rozrządzić swoim majątkiem, jeśli zaś tego nie uczyni, krąg uprawnionych do spadku wyznaczą przepisy ustawy. Pojawia się jednak niebezpieczeństwo, że testator sporządzi testament tej treści, że jego najbliżsi zostaną pozbawieni udziału w spadku, bo ten w całości przypadnie osobom obcym. Aprobata takiego rozwiązania kłóci się z podstawową intuicją moralną, zgodnie z którą osoby najbliższe zmarłego – jako pomagające mu gromadzić i dbać o majątek – także powinny odnieść jakąkolwiek korzyść ze spadku. Uniknięciu mogącego pojawić się niebezpieczeństwa służy właśnie instytucja zachowku.

Na czym polega zachowek?

System zachowku w polskim prawie spadkowym polega na zapewnieniu określonym w ustawie osobom pewnej korzyści pieniężnej ze spadku. Korzyść ta stanowi równowartość części udziału spadkowego, który przypadłby uprawnionemu, gdyby dziedziczył z ustawy. Zatem osobie uprawnionej z tytułu zachowku, jeżeli nie została powołana do spadku, bo spadkodawca wyznaczył innych spadkobierców, przysługuje roszczenie o zachowek względem tych spadkobierców. Uprawniony do zachowku otrzymuje więc w pieniądzu pewną część ze spadku, natomiast nie staje się spadkobiercą, czyli w konsekwencji nie odpowiada też za długi spadkowe.

Kto jest uprawniony do zachowku?

Przepisy prawa spadkowego krąg osób uprawnionych do zachowku kształtują w sposób następujący:

  1. zstępni spadkodawcy,
  2. jego małżonek lub
  3. rodzice, ale tylko wtedy, gdy byliby oni powołani do spadku z ustawy.

Tym samym nigdy nie będzie tak, że do zachowku uprawieni będą i zstępni, i rodzice, albowiem osoby te należą do różnych kręgów dziedziczenia ustawowego (patrz: porada dotycząca dziedziczenia ustawowego). Bez względu na to, czy spadkobranie zachodzi na podstawie testamentu, czy na podstawie ustawy, krąg uprawnionych do dziedziczenie wyznacza się tak, jakby zachodziło dziedziczenie ustawowe.

Przykład

A w testamencie przekazał swój majątek na rzecz sąsiada G, przy czym żyją jeszcze jego dzieci C i D, małżonek B, matka E i brat F. W takiej sytuacji roszczenie o zachowek przeciwko G przysługuje C i D, a także B, natomiast E i F nie mogą wystąpić z tym roszczeniem, gdyż w przypadku, gdyby spadkodawca nie sporządził testamentu (i weszło by w grę dziedziczenie ustawowe), i tak nie doszliby do spadku (bo w tej sytuacji dziedziczą spadkobiercy ustawowi z pierwszego kręgu, czyli małżonek i zstępni).

Uprawnienie do zachowku nie przysługuje jednak następującym osobom:

  1. osobom, które są traktowane tak, jakby nie dożyły otwarcia spadku, czyli:
    • zrzekły się dziedziczenia,
    • zostały uznane za niegodne dziedziczenia,
    • odrzuciły spadek; Przy czym osoba, która odrzuciła spadek przypadający z testamentu, może dziedziczyć ten sam spadek z ustawy (o ile należy do grona spadkobierców ustawowych), a zatem nie traci uprawnienia do zachowku.
  2. osobom wydziedziczonym,
  3. małżonkowi wyłączonemu od dziedziczenia na podstawie specjalnych przepisów.

Jeżeli zstępnemu spadkodawcy z jakiejkolwiek z wymienionych przyczyn nie przysługuje roszczenie o zachowek, roszczenie to przysługuje zstępnym pozbawionego uprawnienia (poza sytuacją, gdy w umowie o zrzeczenie się dziedziczenia zastrzeżono, że jego skutki rozciągają się także na zstępnych zrzekającego się).

W jakiej wysokości należy się uprawnionemu zachowek?

Co do zasady wysokość zachowku przypadającego uprawnionemu wynosi 1/2 udziału, jaki otrzymałby, gdyby miało miejsce dziedziczenie ustawowe. Niemniej istnieje wyjątkowa sytuacja, gdy rozmiar zachowku zwiększa się do 2/3 udziału; dotyczy to zachowku należnego następującym osobom:

  1. zstępnym, jeżeli w chwili otwarcia spadku (tj. śmierci spadkodawcy) byli małoletni oraz
  2. innym uprawnionym, jeżeli w chwili otwarcia spadku są trwale niezdolni do pracy.

Pamiętaj, że:

  • Zachowek dla uprawnionego przyjmuje postać pieniężną, nie można zatem dochodzić od spadkodawcy wydania określonej rzeczy należącej do masy spadkowej,
  • Krąg uprawnionych do zachowku zawsze jest inny, zależy zaś głównie od tego, czy zmarły pozostawił zstępnych.

Podstawa prawna:

Zobacz także

 

Komentarze: Czym jest zachowek?

  • Dora 2015-09-10 19:49:33

    Re: Czym jest zachowek?

    moj maz nie zyje od 20 lat nie mielismy dzieci w domu rodzinnym meza zostali jego rodzice brat (kawaler) i brat z zepolem downa.dom narazie jest tylko przepisany na tesciowa.gdy jej zabraknie albo tescia czy nalezy mi sie cos od zyjacego szwagra z tego domu.

  • Kasia 2015-03-10 09:40:19

    Re: Czym jest zachowek?

    Rahmo pisze bzdury.Bywa tak ,że osoba po trupach dąży do otrzymania spadku od rodziców czy innej osoby. Podstępnie i fałszywie udając opiekuna i odsuwając innych chce zagarnąć wszystko. Także popieram prawo zachowku .

  • Słąwek 2015-01-22 15:02:11

    Re: Czym jest zachowek?

    W pełni popieram tezę, że zachowek to relikt PRL-u i nie oddaje woli spadkodawcy.

  • Rahmco 2015-01-08 10:50:09

    Re: Czym jest zachowek?

    "Pojawia się jednak niebezpieczeństwo, że testator sporządzi testament tej treści, że jego najbliżsi zostaną pozbawieni udziału w spadku, bo ten w całości przypadnie osobom obcym." I tu własnie pojawia się błąd myślowy. Spadkodawcy (właściclele) bardzo rzadko zapisują własności na "obcych". Zapisują na rodzinę, na syna, na córkę, na wnuka. Chcą w ten sposób odwdzięczyć się za dobre traktowanie i opiekę oraz zagwarantować im dalszy byt i dach nad głową. Najczęściej chodzi o domy i mieszkania. O zachowek wystepują zwykle ci, którzy mają własne domy, mieszkania, prace, samochody i nie interesowali się rodzicem w ostatnich latach życia, bo robili "kariery" i rodzic im w zyciu przeszkadzał. Dorobek dzięki testamentowi ma pozostawać w rodzinach na następne pokolenia. W takich sprawach, w których zachowek burzy spokój w rodzinach i powoduje konflikty, ma dochodzić do sprzedaży nieruchomości, przechodzenia na obcych i podziału. Zachowek to prawo aspołeczne. Nie szanuje się woli właściciela, a nad własnością prywatną ludzi swoje rządy zaczyna pokazywać państwo, które ten przepis złodziejski utrzymuje. To jak się okazuje zarobek potem dla Sądów, adwokatów i urzędów. Prawowity Spadkobierca w Sądzie jest pozwanym, a osoby które nie interesowały się rodzicem są "poszkodowanymi". Wszystko to w imię "sprawiedliwości" społecznej znanej z czasów komunistycznych. Czasy komunizmu się jednak skończyłym, a to przestępcze prawo zostało. Własnie dlatego, żeby na czyjejś własności dorabiali się urzędnicy.


Dodaj komentarz

Administratorem danych osobowych jest Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36. Podane przez Użytkownika dane osobowe będą przetwarzane w celu realizacji umowy i w zakresie niezbędnym do świadczenia usług oraz w celach statystycznych. Podanie danych osobowych przez użytkownika jest dobrowolne. Użytkownik ma prawo dostępu do ich treści oraz poprawy.

Pomoc prawna online

Zaufało nam już:
  • 0
  • 2
  • 7
  • 5
  • 3
  • 5
  • 0
  • osób

Opinie naszych klientów

  • Iwona

    ocena usługi:

    Bardzo dziękuję za opinię, która napewno pomorze w rozwiązaniu problemu. Polecam
  • Irena

    ocena usługi:

    Profesjonalizm, szybkie uzyskanie porady, szczegółowa analiza problemu. Korzystam drugi raz z tej formy porad prawnych i jestem bardzo zadowolona. Szczerze polecam!Irena
  • Renata

    ocena usługi:

    Bardzo szybka, rzetelna porada. Miła obsługa. Dziękuję.
  • ewelina

    ocena usługi:

    Szybko .konkretnie i profesjonalnie !Dziękuję bardzo :-)
  • Bogda

    ocena usługi:

    Otrzymałam w pełni zadowalającą mnie opinię prawną. Dziękuję.
  • anna

    ocena usługi:

    Szybka, rzeczowa, konkretna. Polecam.
  • Agata

    ocena usługi:

  • Barbara

    ocena usługi:

    Po raz drugi korzystam z usługi prawnej i jestem zadowolona świetny kontakt co do pytań dodatkowych natychmiastowe odpowiedzi.Pozdrawiam i dziękuję.
  • Emilia

    ocena usługi:

    Opinia wyczerpuje w całości zapytanie.
  • dbo

    ocena usługi:

    Usługa profesjonalna.
  • SYLWIA

    ocena usługi:

    Bardzo dziękuję, za szybkie wydanie opinii i to bez wychodzenia z domu. POLECAM :)
  • Helena

    ocena usługi:

    Pełny profesjonalizm , powołanie się na przepisy , analiza przedstawionego zagadnienia, konkretna rzetelna informacja odniesiona do zadanych pytań . Trochę czekanie na odpowiedz się dłuży , ale warto . H.S
  • Piotr

    ocena usługi:

    Na pewno skorzystam w przyszłości gdybym znów miał pytanie wymagające nieskomplikowanej i szybkiej porady prawnej
  • Wiesław

    ocena usługi:

  • Alicja

    ocena usługi:

    Bardzo dziękuję za pomoc. Opinia prawna konkretna i wyczerpująca.
  • ema

    ocena usługi:

    Opinia rzetelna i wyczerpujaca. Dziękuje za pomoc.
  • andzia

    ocena usługi:

    polecam wszystkim, którzy potrzebują pomocy prawnej, serdecznie dziękuję


Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.

Zapytaj prawnika – skontaktujemy się z Tobą w ciągu godziny!

* pola wymagane