Obowiązek spłaty zobowiązań jednego małżonka przez współmałżonka

Odpowiedź:

Zawarcie małżeństwa powoduje z mocy prawa powstanie między małżonkami ustroju majątkowego wspólności ustawowej (chyba że małżonkowie zawarli umowę majątkową małżeńską, popularnie zwaną intercyzą). Z okoliczności faktycznych przedstawionych w pytaniu wynika, że trwa sprawa rozwodowa między małżonkami, fakt ten nie ma jednak póki co istotnego znaczenia dla określenia reguł odpowiedzialności współmałżonka za zobowiązania zaciągnięte przez drugiego małżonka. Opisane bowiem w pytaniu zobowiązanie z tytułu umowy kredytowej powstało w czasie istnienia między małżonkami wspólności ustawowej.

Nie ma wątpliwości co do tego, iż umowa kredytowa, o której mowa w pytaniu, jest ważna. Została ona zawarta pomiędzy bankiem a obojgiem małżonków. Fakt ten ma zasadnicze znaczenie dla określenia reguł odpowiedzialności małżonków i możliwości egzekwowania świadczenia przez wierzyciela w wypadku braku dobrowolnego spełnienia świadczenia przez dłużników. W tym wypadku bowiem bank może żądać zaspokojenia wierzytelności z umowy kredytowej przez drugiego małżonka (żonę), jeżeli mąż nie spłaca faktycznie rat kredytowych. Co więcej, jeżeli bank, wobec braku dobrowolnej spłaty rat kredytowych przez drugiego małżonka, zdecyduje się wszcząć postępowanie egzekucyjne, będzie mógł zaspokoić się nie tylko z majątku osobistego małżonka, który dokonał czynności (co gorsza, w opisywanej sytuacji będzie wchodził w grę majątek osobisty męża oraz, odrębnie, majątek osobisty żony; czynność prawna została bowiem zawarta przez obojga małżonków), lecz także z majątku wspólnego małżonków (dorobku; masy majątkowej, która powstała po zawarciu małżeństwa).

Bank według wszelkiego prawdopodobieństwa uzyska bankowy tytuł egzekucyjny na oboje małżonków z określeniem ich solidarnej odpowiedzialności. Oznacza to, iż będzie on wedle swego wyboru mógł żądać zapłaty od któregokolwiek z małżonków, lub od obojga z nich. Spełnienie świadczenia przez jednego z małżonków zwolni drogiego, jednakże ten, który świadczenie spełnił nabędzie roszczenie tzw. regresowe (zwrotne) do małżonka, który nie dokonał zapłaty. Jest to forma swoistej rekompensaty za udział w zaspokojeniu wierzyciela.