Zaliczanie darowizn przy obliczaniu zachowku

Pytanie: Do jakiej grupy pokrewieństwa należę w stosunku do osoby będącej ojczymem mojego taty -mój tata nie był przez niego przysposobiony/adoptowany itp. ? Czy jeśli jest to osoba obca i podaruje mi mieszkanie (umową darowizny) to czy będę musiała zapłacić zachowek jego prawdziwym dzieciom?

Odpowiedź:

Brak przysposobienia Pani ojca przez jego ojczyma oznacza, że Pani nie należy do żadnej grupy pokrewieństwa w stosunku do tej osoby (ojczyma). W związku z tym, nie jest Pani uprawniona do otrzymania zachowku w przypadku śmierci tej osoby. Do otrzymania zachowku uprawnieni są zstępni, małżonek oraz rodzice spadkodawcy. Pani nie należy do żadnej z tych grup. Zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego - księgi czwartej o spadkach - w celu obliczania wartości zachowku do wartości spadku dolicza się niektóre darowizny uczynione przez spadkodawcę. Zaliczenie to następuje w zależności od wartości darowizny a także od podmiotu, na rzecz którego darowizna została dokonana. Zgodnie z art. 994 § 1 k.c., przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku m.in. darowizn dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od dnia otwarcia spadku, na rzecz osób nie będących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku. Pani należy do kategorii tych osób. Oznacza to, że jeżeli darowizna w postaci mieszkania uczyniona przez ojczyma Pani taty, zostanie dokonana na co najmniej 10 lat przed jego śmiercią, jej wartość nie zostanie doliczona do wartości spadku, która to wartość jest z kolei podstawą obliczenia zachowku. Jeżeli jednak ta przesłanka nie zostanie spełniona (darczyńca umrze w ciągu 10 lat od dnia dokonania darowizny na Pani rzecz), to zgodnie z art. 1000 § 1, jeżeli uprawniony do zachowku nie może go otrzymać od innych spadkobierców, może on żądać od osoby, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę doliczoną do spadku (w analizowanym przypadku - od Pani), sumy pieniężnej potrzebnej do uzupełnienia zachowku. Wszystko więc zależy od daty śmierci darczyńcy - ojczyma Pani taty.