Próby uniknięcia zapłaty podatku

Odpowiedź:

Zgodnie z art. 28 ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podatnik może w ciągu 14 dni, licząc od dnia dokonania sprzedaży nieruchomości, złożyć oświadczenie, że przychód uzyskany ze sprzedaży wyda na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) lub lit. e) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W takim przypadku nie płaci ryczałtu w wysokości 10% uzyskanego przychodu z tytułu sprzedaży. Niestety przepisy nie przewidują możliwości uniknięcia zapłaty podatku poprzez wykorzystanie środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości na cele prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej czy wniesienie ich do spółki, której jest wspólnikiem.

Jeżeli podatnik, wbrew złożonemu w urzędzie skarbowemu oświadczeniu,  nie przeznaczy pieniędzy w terminie 2 lat na cele wskazane w przepisach, to podatek wraz z odsetkami jest płatny najpóźniej następnego dnia po upływie 2 lat od daty sprzedaży. W terminie płatności podatku podatnik jest obowiązany złożyć deklarację według ustalonego wzoru (art. 28 ust. 3 i 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Podatnik powinien dopełnić tych obowiązków bez jakiegokolwiek wezwania z urzędu skarbowego.

Z praktyki organów skarbowych wynika, iż urzędnicy rygorystycznie podchodzą do wszelkich prób uniknięcia zapłaty podatku, w szczególności poprzez czynności dokonywane już w czasie, kiedy minął termin płatności podatku. W takich sytuacjach bardzo dotkliwe mogą być sankcje wymierzane w trybie Kodeksu karnego skarbowego (np. za niezłożenie deklaracji, narażenie należności publicznoprawnych na uszczuplenie) czy uznanie ksiąg podatkowych za nierzetelne (np. z powodu niewłaściwego ewidencjonowania przepływu środków pomiędzy majątkiem spółki a wspólników).

Ponadto niezwykle trudne jest wykazanie, że nieruchomość przykładowo była kupiona lub wniesiona na rzecz spółki, jeżeli wspólnicy zgodnie oświadczali tak w aktach notarialnych nabycia i zbycia nieruchomości, jak i w późniejszych pismach składanych do organów podatkowych, że nabywają nieruchomość na własną rzecz (a nie na rzecz spółki). Zaznaczyć trzeba, iż wniesienie do spółki jawnej wkładu w postaci nieruchomości zawsze wymaga formy aktu notarialnego z uwagi na fakt, iż następuje tutaj przeniesienie własności na inny, odrębny od wspólników podmiot (spółkę). Majątek spółki jawnej stanowi odrębną od majątku wspólników masę majątkową.

Podsumowując, z powodu trudnych do przewidzenia konsekwencji należy zachować najwyższą ostrożność w próbach uniknięcia zapłaty podatku, a wielokrotnie najlepszym rozwiązaniem jest zapłata zaległości tak szybko, jak to jest możliwe.