Przekształcenie lokatorskiego prawa do lokalu

Odpowiedź:

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług (VAT), przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 (a więc czynność podlegającą opodatkowaniu VAT), rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego.

Jak stanowi jednak z art. 153 ust. 2 ustawy o VAT, przepisów ustawy nie stosuje się w przypadkach, o których mowa w art. 29 ust. 8 (a więc w przypadku zawierania umowy o przekształcenie przysługującego członkowi prawa na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub ustanowienia w miejsce tego prawa odrębnej własności lokalu), jeżeli ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego oraz zasiedlenie tego lokalu nastąpiło przed dniem 1 maja 2004 r. Zasadność tej regulacji wynika z faktu, iż przed tą datą czynności wynikające z przepisów o spółdzielniach mieszkaniowych nie podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT.

Zatem, jeśli spółdzielnia posiada lokale mieszkalne, na których ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego oraz zasiedlenie tych lokali nastąpiło przed dniem 1 maja 2004 r., to przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego, nie będzie podlegało opodatkowaniu VAT. Przepis art. 153 ust. 2 ustawy o VAT nie wymaga również, aby ustanowienie prawa lub zasiedlenie lokalu przed 1 maja 2004 r. nastąpiło na rzecz obecnego lokatora, zatem nie jest istotne, że lokale były przejęte przez inne osoby (np. bliskich pierwszego lokatora).