Zachowek dla pominiętego w testamencie

Pytanie: W 1986 zmarła moja babcia. Przynależna jej część majątku została przepisana na dziadka, ciotka zrzekła się swojej części majątku. Mojego ojca, który był wtedy za granicą pominięto przy testamencie (nie chciano robić sobie dodatkowych problemów). Czy są jakieś szanse na dochodzenie teraz części majątku po babce i dziadku? Ojciec jeszcze żyje. Po jakim czasie przedawniają się roszczenia spadkowe?

Odpowiedź:

Spadkodawca może rozporządzać swym majątkiem według własnej woli. Jednakże, aby zabezpieczyć jego rodzinę przed jego decyzjami w Kodeksie cywilnym ustawodawca przewiduje instytucję zachowku. Zachowek to instytucja, która daje możliwość uzyskania zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy a nie zostali uwzględnieni przy dziedziczeniu testamentowym, pewnego udziału w spadku. Wielkość zachowku zależy od osoby uprawnionego. Zstępnym, co do zasady w ramach zachowku przysługuje połowa wartości udziału spadkowego, który by im przypadł, gdyby dziedziczyli na mocy ustawy. Jeżeli natomiast zstępny w chwili śmierci spadkodawcy był małoletni albo był trwale niezdolny do pracy, pzysługuje z mocy zachowku dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który przypadłby mu w razie dziedziczenia ustawowego. Zstępnym w analizowanym przypadku jest Pani ojciec. Jeżeli więc w chwili otwarcia spadku (śmierci spadkodawcy) nie był on trwale niezdolny do pracy lub był pełnoletni, przysługiwałaby mu połowa wartości udziału, który przypadłby mu w razie dziedziczenia ustawowego. Przysługiwałaby mu, ponieważ roszczenie uprawnionego do zachowku przedawnia się z upływem trzech lat od ogłoszenia testamentu (art. 1007 par. 1 k.c.) A zatem roszczenia Pańskiego ojca o zachowek już się przedawniły. Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeknie się korzystania z zarzutu przedawnienia. Roszczenia przedawnione może być zatem spełnione przez osobę zobowiązaną, ale zależy to tylko od jej dobrej woli.