Wymagalność roszczenia o zachowek

Odpowiedź:

Jak wynika z opisu sytuacji matka nie dokonała w testamencie wydziedziczenia córki, której nie powołała do spadku. Zakładamy przy tym, iż nieruchomość wyczerpuje cały majątek zmarłej, a  związku z tym, dwoje dzieci sąd uzna za spadkobiercy, a nie za zapisobierców. Jeśli córka była pełnoletnia w chwili śmierci matki, zachowek wyniesie ½ tego, co otrzymała córka według dziedziczenia ustawowego. Czyli 1/6 majątku spadkowego, jeśli nie dziedziczy mąż matki.

Oczywiście darowizny uczynione uprawnionemu do zachowku przez spadkodawcę zalicza się do zachowku. Fakt ten należy jednak udowodnić, choćby zeznaniami świadków.

Roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów i poleceń przedawniają się z upływem lat trzech od ogłoszenia testamentu. Wątpliwości w doktrynie prawa dotyczą natomiast kwestii wymagalności roszczenia o zachowek, tj. tego, kiedy uprawniony może wystąpić z roszczeniem. Zgodnie z art. 120 kodeksu cywilnego początek biegu przedawnienia wiąże z wymagalnością roszczenia. Biorąc pod uwagę ten przepis można powiedzieć, iż z roszczeniem o zachowek można wystąpić po ogłoszeniu testamentu. Mogą jednak wystąpić sytuacje szczególne. Np. gdy matka dziedziczyła wcześniej spadek po innej osobie (po mężu), a postępowanie to nie zostało przeprowadzone, może wystąpić problem z ustaleniem wartości spadku, a co za tym idzie z ustaleniem wysokości zachowku. Jeśli jednak sprawa jest prosta, córka może skierować pozew do sądu o zachowek zaraz po ogłoszeniu testamentu, dokładnie - w dniu następnym.