Logowanie

Rejestracja

Poprzez założenie konta Użytkownika w serwisie e-prawnik.pl wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu wykonania zobowiązań przez Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36, kod poczt. 30-126, zarejestrowaną w Sądzie Rejonowym dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie, NIP 676-21-64-973, kapitał zakładowy 133.000,00 zł, zgodnie z ustawą z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.
Równocześnie akceptuję regulamin serwisu e-Prawnik.pl

Bezpłatny dostęp tylko dla zarejestrowanych

masz już konto?

  • Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych i akceptuję Regulamin serwisu e-Prawnik.pl (więcej)

  • Wyrażam zgodę na otrzymywanie od Legalsupport sp. z o.o. informacji handlowej (więcej)

Dochodzenie roszczeń cywilnych w postępowaniu karnym - powództwo adhezyjne

www.sxc.hu
(fot. www.sxc.hu)

Bardzo często zdarza się, iż przestępstwo popełnione przez sprawcę pociąga za sobą skutek w postaci wyrządzenia szkody na osobie lub mieniu pokrzywdzonego. Z taką sytuacją mamy do czynienia najczęściej przy przestępstwach popełnionych przeciwko mieniu lub zdrowiu. Ustawodawca chcąc oszczędzić pokrzywdzonemu dodatkowych problemów związanych z występowaniem przeciwko sprawcy ze swoimi roszczeniami przed Sądem cywilnym, wprowadził instytucję powództwa adhezyjnego, dając tym samym możliwość dochodzenia odszkodowania już w procesie karnym toczącym się w związku z przestępstwem stanowiącym przyczynę powstania szkody.

Zgodnie z przepisem art. 62 kodeksu postępowania karnego, powództwo cywilne w procesie karnym, nazywane powództwem adhezyjnym, pokrzywdzony może wytoczyć przeciwko oskarżonemu do momentu rozpoczęcia przewodu sądowego czyli do czasu przeczytania przez oskarżyciela aktu oskarżenia. Pokrzywdzony może zgłosić swoje roszczenie już na etapie postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę bądź inny właściwy organ. Tak zgłoszone powództwo organ załącza do akt sprawy, ale o jego przyjęciu do rozpoznania zadecyduję dopiero Sąd po wpłynięciu aktu oskarżenia, jednakże w takim wypadku za dzień złożenia powództwa uważa się dzień złożenia powództwa w prokuraturze lub innym właściwym organie. Trzeba pamiętać, iż określony przez ustawodawcę moment graniczny do wniesienia powództwa ma charakter terminu prekluzyjnego, czyli takiego, po którego upływie wniesienie powództwa adhezyjnego przez pokrzywdzonego nie wywoła żadnych skutków prawnych, a także nie ma możliwości skutecznego przywrócenia takiego terminu po jego upływie.

Powództwo adhezyjne powinno zostać zgłoszone w formie pisemnej i powinno odpowiadać rygorom zarówno pisma procesowego zawartym w przepisach procedury karnej jak i spełniać rygor pozwu w ujęciu procedury cywilnej. Niewątpliwą zaletą dla wnoszącego powództwo jest to, iż wnoszący powództwo cywilne w postępowaniu karnym jest zwolniony od konieczności uiszczenia wpisu sądowego, a także od ewentualnej opłaty od apelacji dotyczącej powództwa.

Powództwo adhezyjne na rzecz samego pokrzywdzonego może wnieść również prokurator w sytuacji jeżeli wymaga tego interes społeczny, natomiast w razie śmierci samego pokrzywdzonego prawo do wytoczenia powództwa przechodzi na osoby najbliższe. Osoby najbliższe zmarłego pokrzywdzonego, który wytoczył za życia powództwo cywilne mogą także wstąpić w jego prawa i kontynuować dochodzenie roszczenia już na swoją rzecz.

W procesie adhezyjnym można dochodzić jedynie roszczeń majątkowych i tylko takich, które wynikają bezpośrednio z popełnionego przestępstwa. Można zatem np. dochodzić od sprawcy uszkodzenia ciała kosztów leczenia poniesionych przez pokrzywdzonego, utraty zarobków z okresu kiedy pokrzywdzony nie był w stanie pracować ze względu na leczenie, a także zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Pokrzywdzony natomiast nie może w procesie karnym dochodzić roszczeń niemajątkowych np. dotyczących naruszeń dóbr osobistych. Roszczenie majątkowe w procesie adhezyjnym obejmuje zarówno rzeczywiste straty, które poszkodowany poniósł jak i utracone korzyści, które pokrzywdzony mógł by uzyskać gdyby nie poniósł straty.

Sąd karny w pewnych sytuacjach pomimo spełnienia warunków formalnych powództwa adhezyjnego odmówi jego przyjęcia do rozpoznania. Z taką sytuacją będziemy mieli do czynienia w przypadku gdy:

- powództwo jest z mocy przepisu szczególnego niedopuszczalne np. niedopuszczalność drogi sądowej uregulowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego;

- roszczenie nie ma bezpośredniego związku z zarzutem oskarżenia czyli nie wynika wprost z popełnionego przestępstwa;

- powództwo zostało wniesione przez osobę do tego nie uprawnioną;

- to samo roszczenie jest przedmiotem innego postępowania lub o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono;

- toczy się inne postępowanie, dotyczące tego samego roszczenia;

- po stronie pozwanej zachodzi współuczestnictwo konieczne z instytucja państwową, samorządową lub społeczną a także z osobą, która nie jest oskarżonym;

- złożono wniosek o naprawienie szkody o którym mowa w art. 46 § 1 kodeksu karnego.

W procesie adhezyjnym trzeba pamiętać także o tym, że jeżeli Sąd karny przyjmie powództwo cywilne do rozpoznania jednakże po tym fakcie ujawni się jedna z przyczyn odmowy przyjęcia wymieniona powyżej, Sąd pozostawi powództwo cywilne bez rozpoznania.

Postanowienie Sądu karnego o odmowie przyjęcia powództwa cywilnego lub o pozostawieniu go bez rozpoznania jest niezaskarżalne. W przypadku gdy Sąd odmówi przyjęcia powództwa lub zostawi je bez rozpoznania, osoba która wytoczyła powództwo, może w terminie 30 dni od daty postanowienia Sądu wnieść o przekazanie pozwu właściwemu do rozpoznania sprawy Sądowi cywilnemu. Należy jednak pamiętać, iż po przekazaniu sprawy Sądowi cywilnemu powstaje obowiązek uiszczenia stosownego wpisu od pozwu na zasadach określonych w przepisach zwartych w ustawie z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Warunkiem koniecznym do tego aby Sąd karny rozstrzygnął merytorycznie powództwo cywilne czyli np. je uwzględnił lub oddalił w całości bądź w części, jest wydanie w sprawie wyroku skazującego. Sąd wydając wyrok uniewinniający czy też wydając orzeczenie o warunkowym umorzeniu postępowania pozostawia powództwo cywilne bez rozpoznania. W takich przypadkach pokrzywdzonemu pozostaje droga dochodzenia swoich roszczeń przed sądami właściwymi do spraw cywilnych.

W przypadku gdy Sąd karny w wyniku rozpoznania powództwa cywilnego oddali żądanie  co do zasady obciąży wnoszącego kosztami postępowania, natomiast w przypadku uwzględnienia powództwa kosztami zostanie obciążony skazany.

Niewątpliwą zaletą powództwa adhezyjnego jest zatem fakt, iż oskarżony odpowiada karnie i cywilnie w jednym procesie, co wiąże się z oszczędnością czasu, a także biorąc pod uwagę tymczasowe zwolnienie od konieczności poniesienia kosztów wpisu sądowego, również z oszczędnością pieniędzy.      

Autor: Daniel Murawski, prawnik EGB Investments SA

 

Komentarze: Dochodzenie roszczeń cywilnych w postępowaniu karnym - powództwo adhezyjne

    Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!

Dodaj komentarz

Administratorem danych osobowych jest Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36. Podane przez Użytkownika dane osobowe będą przetwarzane w celu realizacji umowy i w zakresie niezbędnym do świadczenia usług oraz w celach statystycznych. Podanie danych osobowych przez użytkownika jest dobrowolne. Użytkownik ma prawo dostępu do ich treści oraz poprawy.

Partnerzy sekcji

Pomoc prawna online

Zaufało nam już:
  • 0
  • 2
  • 9
  • 5
  • 7
  • 9
  • 4
  • osób

Opinie naszych klientów

  • Agnieszka

    ocena usługi:

  • Sylwia

    ocena usługi:

    Bardzo wyczerpująca, obszerna, pomocna i bardzo fachowa opinia na zadane pytania
  • ryszard

    ocena usługi:

    jestem zadowolony
  • ryszard

    ocena usługi:

    jestem zadowolony
  • ryszard

    ocena usługi:

    jestem zadowolony
  • Yuliia

    ocena usługi:

  • Renata

    ocena usługi:

  • Magdalena

    ocena usługi:

    Profesjonalnie szybko i satysfakcjonujaco ! Polecam w 100 %
  • Andrzej

    ocena usługi:

    Dziekuje za opinie. Opinia Państwa pozwoliła mi na pełne zrozumienie mojego przypadku.Z góry dziękuję i gorąco polecam.
  • Damian

    ocena usługi:

    POLECAM!. Obsługa kompleksowa. Bardzo rzetelnie i profesjonalnie przedstawiona opinia. Damian
  • Fred

    ocena usługi:

    Wyrażam pozytywną opinię . Skorzystam zapewne jeszcze raz z porad e-prawnika. gorąco polecam.
  • Radek

    ocena usługi:

  • Marcin

    ocena usługi:

    pelen profesjonalizm
  • Marcin

    ocena usługi:

    pelen profesjonalizm
  • Adriana

    ocena usługi:

  • PIOTR

    ocena usługi:

    Opinia przydatna, cena też nie wygórowana. Polecam wszystkim
  • Marek

    ocena usługi:

    Dziekuje za opinie.Pozwolila skierowac moja sprawe w dobrym kierunku. Rozwiala moje watpliwosci.Zdecydowanie polecam.



Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.

Zapytaj prawnika – skontaktujemy się z Tobą w ciągu godziny!

* pola wymagane