Państwo odpowiada za szkody spowodowane przez oczywiste naruszenie prawa wspólnotowego przez sąd najwyższej instancji

13 czerwca 2006 r. Trybunał Sprawiedliwości wydał orzeczenie w trybie prejudycjalnym, w sprawie, w której w 1981 r. przedsiębiorstwo transportu morskiego Traghetti del Mediterraneo („TDM”) pozwało swojego konkurenta, przedsiębiorstwo Tirrenia di Navigazione przed Tribunale di Napoli. TDM zamierzało uzyskać naprawienie szkody, spowodowanej przez konkurencyjne przedsiębiorstwo w związku z jego polityką niskich cen na rynku połączeń kabotażowych między kontynentalnymi Włochami a Sardynią i Sycylią, prowadzoną dzięki uzyskaniu dotacji publicznych. TDM podnosiło w szczególności, że sporne zachowanie stanowi czyn nieuczciwej konkurencji, a także nadużycie pozycji dominującej, zakazane przez Traktat o WE. Żądanie odszkodowania zostało oddalone przez wszystkie włoskie sądy, do których wnoszono tę sprawę, tj. w pierwszej instancji przez Tribunale di Napoli, a następnie w ramach apelacji i kasacji, przez Corte d’appello di Napoli i Corte suprema di cassazione. Uznawszy, że wyrok tego ostatniego sądu opiera się na błędnej wykładni wspólnotowych przepisów, syndyk masy upadłości TDM, którego likwidację rozpoczęto w międzyczasie, pozwał Republikę Włoską do Tribunale di Genowa. Jego skarga ma na celu uzyskanie naprawienia szkody, jaką TDM poniosło z tytułu błędnej interpretacji dokonanej przez sąd najwyższej instancji oraz z tytułu naruszenia obowiązku skierowania pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich. W tych okolicznościach Tribunale di Genova zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem, czy prawo wspólnotowe, a w szczególności zasady ustanowione przez Trybunał w wyroku w sprawie Köbler1, stoją na przeszkodzie takim przepisom krajowym, jak włoska ustawa, które, po pierwsze, wykluczają całkowicie odpowiedzialność państwa członkowskiego za szkody wyrządzone jednostkom wskutek naruszenia prawa wspólnotowego przez sąd krajowy orzekający w ostatniej instancji w sytuacji gdy naruszenie to wynika z dokonanej przez ten sąd interpretacji przepisów prawa lub oceny okoliczności faktycznych i dowodów, a po drugie ograniczają ponadto tę odpowiedzialność do przypadków naruszenia zasady bezstronności lub poważnego uchybienia sędziego.