Projektowana pomoc w postępowaniach w sprawach cywilnych prowadzonych w państwach członkowskich UE

Ustanowienie pełnomocnika (także prawnika z urzędu) jest obecnie problemem, którego nie sposób bagatelizować w obliczu faktu, iż jesteśmy już pełnoprawnymi członkami Unii Europejskiej. Dyrektywa Unii 2003/8/WE nakłada na RP obowiązek wdrożenia przepisów ustawowych niezbędnych do jej wykonania do 30 listopada 2004 r.

Czego dotyczy projekt nowej ustawy?

Projekt określa czym jest „prawo pomocy”, jakie są zasady, przesłanki i tryb jego przyznawania. Projekt stanowi, iż prawo pomocy w Polsce, w związku z toczącym się w Polsce postępowaniem cywilnym, może być przyznane wnioskodawcy mającemu miejsce zamieszkania lub pobytu w innym państwie członkowskim na jego pisemny wniosek, który powinien być sporządzony w języku polskim lub w języku. Skutkiem takiej regulacji będzie to, iż polski sąd będzie musiał zaakceptować wniosek o przyznanie prawa pomocy sporządzony w języku innym niż język polski.

Wniosek o przyznanie prawa pomocy według projektu będzie wolny od opłat sądowych tak jak wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata albo radcy prawnego. Projekt przewiduje, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy będzie mógł być złożony:

• w polskim sądzie właściwym do rozpoznania sprawy, której dotyczy wniosek o przyznanie prawa pomocy albo
• właściwemu organowi państwa członkowskiego, w którym wnioskodawca mieszka lub przebywa (czyli organowi przekazującemu),
• właściwemu organowi państwa członkowskiego, w którym ma siedzibę sąd, przed którym ma się toczyć postępowanie cywilne z udziałem wnioskodawcy jako strony tego postępowania (czyli organowi przyjmującemu); w Polsce organem przyjmującym będzie Ministerstwo Sprawiedliwości.

Projekt koszty tłumaczenia dokumentów traktuje jako element wydatków stanowiących - obok opłat sądowych - część kosztów sądowych. Nowym rozwiązaniem jest to, iż konieczne koszty związane z porozumiewaniem się wnioskodawcy z pełnomocnikiem za pośrednictwem tłumacza zostały potraktowane jako wydatki adwokata albo radcy prawnego, które - po ich udokumentowaniu i wykazaniu ich niezbędności - ponosi Skarb Państwa, do wysokości stawek wynagrodzenia tłumaczy przysięgłych.