Postępowanie nakazowe i upominawcze - czyli co robić gdy zawiedzie postępowanie polubowne?

Kiedy sąd wydaje nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym?
Sąd wydaje nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, jeżeli powód/wierzyciel dochodzi roszczenia pieniężnego albo świadczenia innych rzeczy zamiennych, a okoliczności uzasadniające dochodzoną wierzytelność są udowodnione dołączonym do pozwu:

  1)   dokumentem urzędowym,

  2)   zaakceptowanym przez dłużnika rachunkiem,

  3)   wezwaniem dłużnika do zapłaty i pisemnym oświadczeniem dłużnika o uznaniu długu,

  4)   zaakceptowanym przez dłużnika żądaniem zapłaty, zwróconym przez bank i niezapłaconym z powodu braku środków na rachunku bankowym.

Sąd wydaje również nakaz zapłaty przeciwko zobowiązanemu z weksla, czeku, warrantu lub rewersu należycie wypełnionego, których prawdziwość i treść nie nasuwają wątpliwości.

Koszt takiego postępowania nakazowego to 1,25% należności głównej.

Jeśli wierzyciel nie posiada wyżej wymienionych dokumentów to sąd wyda nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym.

Jeśli wierzyciel nie uzna długu?

Sprawę należy rozpatrzyć nie tylko pod kątem brzmienia art. 485 k.

p.c. ale również innych uregulowań prawnych. Otóż zgodnie z art. 485 par. 1 pkt. 2 k.p.c. podstawą do wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym jest zaakceptowany przez dłużnika rachunek. Co należy rozumieć pod pojęciem rachunku? Pierwsze skojarzenie dotyczy faktury, która jest najczęstszym dokumentem podlegającym wymianie pomiędzy przedsiębiorcami. Jednakże ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych wprowadziła do wskazanego artykułu brzmienie pkt. 2a, w którym ustawodawca stwierdza, że sąd wydaje nakaz zapłaty na podstawie dowodu spełnienia wzajemnego świadczenia niepieniężnego oraz dowodu doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, dołączonych do pozwu. Drogą wykładni można dojść do wniosku, że faktura jest czymś innym niż rachunek i podpisanej faktury nie można traktować jako rachunku i wydawać nakazu zapłaty na podstawie art. 485 par. 1 pkt. 2. Jednak część sądów nie przyjmuje takiej wykładni i wydaje na tej podstawie nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym.

Oznacza to więc, że rachunkiem są inne niż faktura dokumenty księgowe potwierdzające sprzedaż.

Praktyka podpisywania faktur przez dłużników jest bardzo ograniczona i dotyczy tylko ok. 20% wszystkich faktur jakie dostajemy do obsługi. Zazwyczaj dowodem spełnienia świadczenia są dodatkowe dokumenty jak: WZ-tki czy CMR (międzynarodowy dowód wydania towaru), bądź dowody odebrania zrealizowanej usługi. W przypadku gdy dłużnik nie podpisze faktury sprawy wyglądają o wiele prościej. W takiej sytuacji nie musimy rozwiązywać powyższej łamigłówki, ponieważ wtedy sprawa jest rozpatrywana w sądzie, w postępowaniu upominawczym.

Koszt takiego postępowania to 5% należności głównej, przy czym sąd zwróci ¾ tej opłaty po prawomocności tego nakazu.

W obydwu rodzajach postępowań sąd wydając nakaz zapłaty orzeka, że pozwany ma w ciągu dwóch tygodni od dnia doręczenia nakazu zaspokoić roszczenie w całości wraz z kosztami albo wnieść w tym terminie zarzuty, Nakaz zapłaty doręcza się stronom; pozwanemu/dłużnikowi wraz z pozwem i załącznikami.

W przypadku gdy roszczenie wierzyciela jest mniejsze niż 10.000,00 zł pozew o wydanie nakazów zapłaty musi być złożony na specjalnym formularzu którego treść określana jest przez Ministerstwo Sprawiedliwości.