Logowanie

Rejestracja

Poprzez założenie konta Użytkownika w serwisie e-prawnik.pl wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu wykonania zobowiązań przez Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36, kod poczt. 30-126, zarejestrowaną w Sądzie Rejonowym dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie, NIP 676-21-64-973, kapitał zakładowy 133.000,00 zł, zgodnie z ustawą z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.
Równocześnie akceptuję regulamin serwisu e-Prawnik.pl

Bezpłatny dostęp tylko dla zarejestrowanych

masz już konto?

  • Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych i akceptuję Regulamin serwisu e-Prawnik.pl (więcej)

  • Wyrażam zgodę na otrzymywanie od Legalsupport sp. z o.o. informacji handlowej (więcej)


Kiedy można podzielić majątek wspólny małżonków?

www.sxc.hu/NYOBE
(fot. www.sxc.hu/NYOBE)

Możliwość dokonania podziału, czyli ustanie wspólności majątkowej 

Powszechnie uważa się, że podział majątku wspólnego może zostać dokonany dopiero po rozwodzie lub separacji. To błędne przekonanie wynika z powszechności wspólności majątkowej jako podstawowego ustroju majątkowego, jaki istnieje między małżonkami oraz wciąż rzadkim zawieraniem umów majątkowych. Momentem wyznaczającym możliwość podzielenia wspólnego majątku jest chwila ustania wspólności ustawowej, która wcale nie musi zbiegać się z chwilą ustania małżeństwa.

Czemu warto podzielić majątek po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami (byłymi małżonkami)?

Podział majątku, który następuje po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami (byłymi małżonkami) ma za zadanie uregulować ich sprawy majątkowe. Dlatego nie warto zwlekać. Mimo to, wiele osób nie decyduje się na podział lub odwleka go w czasie, obawiając się kosztów i przedłużającego się postępowania. Postępowanie działowe nie należy do łatwych – szczególnie, gdy między zainteresowanymi brak woli współdziałania, ale można mu sprostać. W tym artykule przedstawimy wyjaśnienia odnoszące się do najczęściej występujących w praktyce dylematów związanych z podziałem majątku wspólnego. Mamy nadzieję, że rozwieją one wiele wątpliwości oraz pomogą w podjęciu właściwych decyzji.   

Z dniem 20 stycznia 2005 r. weszła w życie duża nowelizacja Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, która wprowadziła zasadnicze zmiany. Przede wszystkim w ustrojach majątkowych małżonków. Artykuł ten, jak również inne porady z tej serii, wszystkie zmiany uwzględnia. Należy jednak zwrócić uwagę, że wspólność majątkowa małżeńska, która  ustała przed wejściem w życie nowych przepisów, będzie traktowana zgodnie ze „starymi” przepisami (zgodnie z art. 5 ust. 5 pkt. 3 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy) - dotyczy to sytuacji kiedy wiele lat temu został orzeczony rozwód a po dzień dzisiejszy nie nastąpił podział majątku. 

Jakie zasady obowiązują w czasie trwania wspólności ustawowej?

Zgodnie z art. 35 kro: w czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Co więcej, żaden z małżonków w czasie trwania wspólności nie może również rozporządzać, ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.

Powyższy zakaz obowiązuje małżonków bezwzględnie. Oznacza to, że nie mogą oni dokonać umownego podziału majątku, jeśli wspólność majątkowa wciąż istnieje. Sąd Najwyższy zezwolił jednak na dokonanie w tym czasie przesunięcia majątkowego między majątkiem wspólnym a majątkami osobistymi. Zgodnie z uchwałą 7 sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 1991 r. (sygn. akt. III CZP 76/90, OSP 1992/1 poz. 2), w czasie trwania ustawowej wspólności majątkowej dopuszczalne jest rozporządzenie przez małżonka przedmiotem wchodzącym w skład majątku wspólnego na rzecz majątku odrębnego drugiego małżonka.

W jakich przypadkach ustaje wspólność majątkowa między małżonkami?

Momentem, który wyznacza możliwość dokonania podziału majątku, jest chwila ustania wspólności ustawowej. Od tego momentu podział majątku, zarówno sądowy, jak również umowny, jest możliwy.

Można wyróżnić ustanie wspólności w trakcie trwania małżeństwa oraz ustanie wspólności wiążące się z ustaniem małżeństwa. 

W trakcie małżeństwa wspólność majątkowa może ustać z następujących przyczyn: 

  • małżonkowie postanowią zawrzeć umowę o rozdzielność majątkową (tzw. intercyzę);
  • sąd dokona ustanowienia rozdzielności majątkowej (w tym przypadku moment ustania wspólności określa sąd; może on być wcześniejszy niż data uprawomocnienia się orzeczenia sądu);
  • jedno z małżonków zostanie ubezwłasnowolnione;
  • w stosunku do jednego z małżonków zostanie ogłoszona upadłość;
  • sąd orzeknie separację małżonków. 

Wspólność majątkowa ustaje zawsze z chwilą ustania samego małżeństwa. Chodzi o następujące sytuacje: 

  • rozwód – wspólność ustaje z chwilą uprawomocnienia się wyroku rozwodowego;
  • śmierć jednego z małżonków albo obojga małżonków;
  • uprawomocnienie się wyroku unieważniającego małżeństwo. 

Podział majątku wspólnego w czasie trwania małżeństwa 

Najczęściej do podziału majątku dochodzi już po ustaniu związku małżeńskiego. W czasie trwania małżeństwa podział jest jednak możliwy. Kodeks rodzinny i opiekuńczy  zakazuje dokonywania podziału w czasie trwania wspólności majątkowej, a nie w czasie trwania małżeństwa. Dopóki, więc wspólność (ustawowa lub umowna) istnieje, żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku. Wspólność ta może ustać nie tylko wskutek rozwodu czy separacji, ale również w wyniku decyzji samych małżonków. Dodatkowo, każdy z małżonków może żądać, aby rozdzielność majątkową ustanowił sąd – jeśli zajdą ku temu ważne powody. W każdym przypadku, gdy małżonków nie będzie już wiązał ustrój wspólności majątkowej, może dojść do podziału majątku - również, gdy nastąpi to w trakcie małżeństwa.

W czasie trwania wspólności nie jest możliwy ani podział majątku wspólnego, ani rozporządzanie przez małżonka (lub zobowiązywanie się do rozporządzania) udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku. Wynika to z tego, że w czasie trwania wspólności nie można określić wysokości udziałów, jakie przypadną każdemu z małżonków w majątku wspólnym. Dopiero od chwili ustania tej wspólności, do majątku, który był nią objęty, jak również do podziału tego majątku, stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku (a to oznacza, że stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych). 

Orzecznictwo dopuszcza jednak w pewnych wyjątkowych sytuacjach rozporządzenie – już po ustaniu wspólności ustawowej, ale jeszcze przed podziałem majątku - przez jednego z małżonków, bez zgody drugiego, udziałem w przedmiocie, który był objęty wspólnością ustawową. Rozporządzenie to jest jednak bezskuteczne, jeśli narusza uprawnienia drugiego małżonka wynikające z przepisów o podziale majątku wspólnego. O bezskuteczności takiego rozporządzenia rozstrzyga sąd w postępowaniu o podział majątku (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 28.07.1993 r., sygn. III CZP 95/93, OSNC 1994/2/30).

Wspomniane wyżej orzeczenie dotyczy stanu przed podziałem majątku, ale po ustaniu wspólności majątkowej. W uchwale z dnia 10.04.1991 r. Sąd Najwyższy poszedł jeszcze dalej – wypowiedział się za dopuszczalnością rozporządzenia przez jednego małżonka przedmiotem wchodzącym w skład majątku wspólnego na rzecz majątku osobistego drugiego małżonka – jeszcze w czasie trwania wspólności majątkowej (cytowana we wcześniejszym punkcie uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego, sygn. III CZP 76/90, OSNC 1991/10-12/117). 

Podstawa prawna:

 

Komentarze: Kiedy można podzielić majątek wspólny małżonków?

  • Elzbieta 2018-03-27 20:42:20

    Re: Kiedy można podzielić majątek wspólny małżonków?

    Mój obecny maz nie ma podziału majątku z byla żona .Jesteśmy małżeństwem 3 lata i w domu męża nie mieszkamy ponieważ jesteśmy w niemczech.Ale chcemy zjechać do Polski i mam pytanie jak nie jestem zameldowana u męża czy w razie rozwodu coś mi się należy do podziału .

  • Tomasz Drzewiecki 2018-02-09 05:07:51

    Re: Kiedy można podzielić majątek wspólny małżonków?

    Witam mam pytanie jeżeli mam własny majątek i zamerzam wsiąść ślub , czy po rozwodzie moj majątek który miałem przed zawarciem małżeństwa tez zostanie podzielony??

  • Magda 2016-12-20 19:31:48

    Re: Kiedy można podzielić majątek wspólny małżonków?

    Nie mieszkam z mezem juz 4 lata on zostal z rodzicami w domu ktory przepisal na niego dziadek to ja sie wyprowadzilam.pyt.czy nalezy sie podzial chodzi o meble itd ktore wspolnie bylo splacane i czy nalezy mi sie chociaz pokoj z racji tego ze nie mam swojego lokum

  • KateFroncek 2016-03-09 13:32:36

    Re: Kiedy można podzielić majątek wspólny małżonków?

    Mój brat z żoną zamierzają zdecydować się na rozdzielność majątkową. Jak wyglądają procedury? Jakie dokumenty i gdzie należy złożyć?

  • maly1970 2012-12-01 14:04:10

    pomocy

    Witam,mam pytanie.. mieszkam z córką a były mąż(rozwod byl rok temu i od roku nie mieszkam w naszym wspolnym mieszkaniu) z synem,syn nie chce ze mna mieszkać .. były mąż mieszka z synem w mieszkaniu,które jest 1/2 moje a druga połowa meża.. czy mąż może mnie wymeldowac i ta moja połowa stanie sie jego połową ? czy po dwoch latach moja połowa mieszkania nadal bedzie moja skoro ja tam juz nie mieszkam ? chcialabym zrobić podział majątku za 2 lata ale nie wiem czy nie strace mojej połowy


Dodaj komentarz

Administratorem danych osobowych jest Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36. Podane przez Użytkownika dane osobowe będą przetwarzane w celu realizacji umowy i w zakresie niezbędnym do świadczenia usług oraz w celach statystycznych. Podanie danych osobowych przez użytkownika jest dobrowolne. Użytkownik ma prawo dostępu do ich treści oraz poprawy.

Pomoc prawna online

Opinie naszych klientów

  • Anna

    ocena usługi:

    Szybko i sprawnie, a opinia napisana w sposób jasny i klarowny.
  • Marek Mikulski

    ocena usługi:

    jestem ogólnie bardzo zadowolony - zwłaszcza z wszechstronnej odpowiedzi, wobec czego bardzo dziękuję
  • Grzes

    ocena usługi:

    Fachowo, terminowo,profesjonalnie, polecam.
  • Jolanta

    ocena usługi:

  • Dorota

    ocena usługi:

    Dziękuję bardzo. Wszystko rzetelnie, a co najważniejsze komentarz w przystępnej formie. Następnym razem tylko e-prawnik.
  • Mirosław

    ocena usługi:

  • Jozef

    ocena usługi:

  • Mirosław

    ocena usługi:

  • Beata Jaroslawska

    ocena usługi:

    Profesjonalizm i fachowość, odpowiedz błyskawiczna, bardzo polecam Z poważaniem
  • Anna

    ocena usługi:

    Bardzo fachowa pomoc. Kontakt idealny. Polecam
  • Zbigniew

    ocena usługi:

    Opinia wydana terminowo, z wnioskami prawnymi podanymi w sposób jasny nawet dla nieprawników. Spełnia założenia przyjęte przeze mnie przy występowaniu z zapytaniem o jej wydanie.
  • Ryszard

    ocena usługi:

    Dziękuję! Opinia jest jasna i zadowalająca w treści. Polecam innym. Z powazaniem
  • Marta

    ocena usługi:

    Doskonały serwis i jakość usług. Otrzymałam niezwykle dogłębną i pomocną poradę prawną oraz odpowiedź na moje dodatkowe, powiązane pytanie. Polecam wszystkim, którzy potrzebują porady prawnika.
  • teti50

    ocena usługi:

    Polecam wszystkim potrzebujacym pomocy prawnej. Bardzo szybko otrzymalam odpowiedz na zadane pytanie.
  • Renata

    ocena usługi:

    Opinia przygotowana szybko, profesjonalnie, zrozumiale. POLECAM.
  • Zdzisława

    ocena usługi:

    Dziękuję za bardzo profesjonalną usługę prawną i wyczerpującą w pełni moje pytanie.Będę polecała napewno znajomym . Sama także skorzystam jeszcze z Państwa porad.
  • Paweł

    ocena usługi:





Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.

Zapytaj prawnika – skontaktujemy się z Tobą w ciągu godziny!

* pola wymagane