Obowiązki informacyjne WSA

Pytanie: Czy wojewódzkie sądy administracyjne mają obowiązek w wydawanych postanowieniach informowania strony o przysługujących środkach odwoławczych oraz o obowiązku uiszczania wpisów podczas składania skarg?

Odpowiedź:

Dotyczy: Wojewódzkich sądów administracyjnych Wojewódzki sąd administracyjny zgodnie z postanowieniami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma obowiązek pouczenia stron działających bez adwokata lub radcy prawnego co do możliwości i sposobu zaskarżenia postanowień ogłoszonych na rozprawie oraz wydanych na posiedzeniu niejawnym, jeżeli oczywiście w świetle przepisów prawa podlegają one zaskarżeniu. Sąd administracyjny powinien także udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Wobec powyższego jeżeli użytkownik nie był w trakcie postępowania reprezentowany przez adwokata lub radcę prawnego powinien zostać poinformowany przez sąd o możliwości i sposobie wniesienia środka odwoławczego od wydanego przez sąd postanowienia. Zgodnie z dominującym poglądem literatury oznacza to, że sąd powinien poinformować stronę o terminie i sposobie wniesienia określonego środka odwoławczego. W praktyce sądy informują strony o terminie w jakim powinien zostać wniesiony środek odwoławczy, nazwie środka odwoławczego oraz sądzie, do którego należy złożyć środek odwoławczy. W informacjach sądu nie znajdują się natomiast wskazówki co do obowiązku oraz wysokości uiszczania wpisów od wnoszonych odwołań. Taka praktyka nie wydaje się jednak sprzeczna z wyżej wymienionymi obowiązkami sądu, ponieważ zgodnie z art. 220 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strona wnosząca nieopłacone lub nieprawidłowo opłacone pismo (a więc także środek odwoławczy) zostaje zawsze wezwana do uiszczenia stosownej opłaty w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Dlatego brak poinformowania strony o wysokości opłaty już na etapie wydania przez sąd postanowienia zasadniczo nie narusza przysługujących jej praw i nie powoduje powstania po jej stronie ujemnych skutków, które np. uniemożliwiałby stronie skuteczne prowadzenie dalszego postępowania. Poza tym w praktyce czasami trudno by było sądowi zawiadomić stronę o prawidłowej wysokości opłaty, ponieważ same opłaty mają często charakter stosunkowy (czyli stanowią jakiś procent-ułamek wartości przedmiotu sporu), a strona nie koniecznie musi wnosić odwołanie od całości przedmiotu sporu (może tylko np. od jego części). Powyższe rozwiązania nie mają w większości zastosowania, jeżeli strona jest reprezentowana przez radcę prawnego lub adwokata, ponieważ profesjonalizm tych podmiotów powinien zastępować informacyjną działalność sądu.