Kolejność spłaty pożyczki

Pytanie: Nasza spółka udziela pożyczek gotówkowych. Założono w zakładowym planie kont, że w pierwszej kolejności będzie spłacany kapitał a później odsetki. Czy są ograniczenia odnośnie kolejności spłacania kapitału i odsetek? Czy rata powinna się dzielić, tak jak w banku, na ratę kapitałową i odsetkową?

Odpowiedź:

Uregulowania prawne nie przewidują jakichkolwiek ograniczeń w stosunku do kolejności dokonywania spłat kapitału i odsetek. Kwestia ta w zasadzie została pozostawiona swobodnej regulacji stron, podobnie jak i uregulowanie terminu spłaty. Jedynie w przypadku, gdy strony umowy nie oznaczyły terminu zwrotu sumy pożyczki, dłużnik zobowiązany jest zwrócić pożyczkę w ciągu sześciu tygodni po wypowiedzeniu przez dającego pożyczkę. Oczywiście to kwestie ekonomiczne będą głównie decydowały o wyborze kolejności spłat - najpierw kapitał czy najpierw odsetki. Należy sobie uświadomić, że bieżące spłacanie odsetek nie powoduje ich narastania, co w konsekwencji sprowadza się spłacania w przyszłości jedynie sumy nominalnej pożyczki. Oczywiście dający pożyczkę w przypadku takiego rozwiązania zapewnia sobie dłuższy okres czerpania korzyści kosztem pożyczkobiorcy. Natomiast zastrzeżenie w umowie, że w razie zwłoki z zapłatą sumy pożyczki wpłacane kwoty zaliczane będą w pierwszej kolejności na poczet kapitału powoduje, że dłużnik może szybciej pożyczkę spłacić, przez co dający pożyczkę wcześniej odzyska swoja gotówkę. Na to, które z powyższych rozwiązań będzie bardziej korzystne dla pożyczkodawcy, znaczny wpływ ma także wysokość zastrzeżonych w umowie odsetek. Podobnie dowolność panuje w odniesieniu do ustrukuryzowania rat. Tylko od dającego pożyczkę zależy, czy dozwoli na czynienie płatności w postaci rat kapitałowych i odsetkowych. Podział ten nie ma w zasadzie znaczenia w przypadku, gdy dłużnik nie ma możliwości wyboru przy wpłacie raty, na jaki poczet tejże wpłaty dokonuje, tj. czy na poczet kapitału, czy na poczet odsetek. Jeśli więc w umowie zastrzeżono, że każda wpłata traktowana będzie w pierwszej kolejności jako spłata kapitału, podział na raty kapitałowe i odsetkowe nie ma sensu.