Opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej

Przychody z działalności rolniczej, z wyjątkiem działów specjalnych produkcji rolnej, nie podlegają przepisom ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dlatego też ustawodawca w katalogu źródeł przychodów zaznaczył pozarolniczy charakter przychodu. Dla uproszczenia w niniejszym opracowaniu będziemy jednak pomijać to określenie.

Co stanowi przychód z działalności gospodarczej?

Katalog przychodów z działalności gospodarczej jest nader szeroki. W pierwszej kolejności są to wszelkie przychody, które są podatnikowi należne w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Szczególnie istotnym jest tutaj podkreślenie słowa „należne”, gdyż zgodnie z przepisami, przychodem z działalności gospodarczej, są kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Przychód z działalności gospodarczej nie powstaje więc w chwili, gdy podatnik uzyskuje faktyczny zysk, lecz już wówczas, gdy przychód jest należny.
Jeżeli podatnik dokonuje sprzedaży towarów i usług opodatkowanych VATem, za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny VAT. Tym samym VAT nie wpływa na wielkość przychodów.

Ustawodawca określił także szczegółowy katalog przychodów, które należy uznać za przychodu z działalności gospodarczej, a w przypadku których taka klasyfikacja nie musi być wcale oczywista(art. 14.2 PIT):

1. wartość umorzonych lub przedawnionych zobowiązań (pod warunkiem, że umorzenie nie jest związane z postępowaniem układowym), w tym z tytułu zaciągniętych kredytów (pożyczek), z wyjątkiem umorzonych pożyczek z Funduszu Pracy,
2. wartość zwróconych wierzytelności, które zostały odpisane jako nieściągalne albo na które utworzono rezerwy zaliczone uprzednio do kosztów uzyskania przychodów (w razie zwrotu części wierzytelności, przychód ustala się proporcjonalnie do udziału zwróconej części wierzytelności w jej ogólnej kwocie),
3. wartość zwróconych wierzytelności wynikających z umowy leasingu, zaliczonych uprzednio do kosztów uzyskania przychodów,
4. wartość należności umorzonych, przedawnionych lub odpisanych jako nieściągalne w tej części, od której dokonane odpisy aktualizujące zostały uprzednio zaliczone do kosztów uzyskania przychodów,
5. równowartość odpisów aktualizujących wartość należności, uprzednio zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów, w przypadku ustania przyczyn, dla których dokonano tych odpisów,
6. w przypadku obniżenia lub zwrotu podatku od towarów i usług zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - naliczony podatek od towarów i usług w tej części, w której uprzednio został zaliczony do kosztów uzyskania przychodów,
7. wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, z wyjątkiem otrzymanych od osób zaliczonych do I i II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn,
8. otrzymane wynagrodzenie za obsługę pracowniczego programu emerytalnego uczestnika, w związku ze zwrotem środków pochodzących ze składki dodatkowej,
9. wynagrodzenia płatników z tytułu:
   • terminowego wpłacania podatków pobranych na rzecz budżetu państwa,
   • terminowego naliczania i odprowadzania składek na ubezpieczenie zdrowotne, zgodnie z przepisami o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym,
   • wykonywania zadań związanych z ustalaniem prawa do świadczeń i ich wysokości oraz wypłatą świadczeń z ubezpieczenia chorobowego, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych,
10. przychody z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy oraz z innych umów o podobnym charakterze, składników majątku związanych z działalnością gospodarczą,
    • otrzymane odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej.