Zastaw skarbowy na wierzytelnościach

Zbywalne prawa majątkowe to prawa majątkowe, mające określoną wartość rynkową, mogące być przedmiotem obrotu.

Nie podlegają egzekucji cywilnej (art. 831. § 1 k.p.c.) m.in. wierzytelności przypadające dłużnikowi od państwowych jednostek organizacyjnych (przy czym kasa chorych nie jest państwową jednostką organizacyjną w rozumieniu tego przepisu - Uchwała Sądu Najwyższego - Izba Cywilna, sygn. III CZP 12/2001) z tytułu dostaw, robót lub usług przed ukończeniem dostawy, roboty lub usługi w wysokości nie przekraczającej 75 % każdorazowej wypłaty, chyba że chodzi o wierzytelność pracowników dłużnika z tytułu pracy wykonywanej przy tychże dostawach, robotach lub usługach. W tym też zakresie nie mogą być one przedmiotem zastawu skarbowego. 

Mam wątpliwości, czy w pytaniu rzeczywiście chodziło o NFOZ, czy też może o NFZ.

Narodowy Funduszu Ochrony Zdrowia (NFOZ) to pozarządowa organizacja charytatywna, która realizuje swoją misję od grudnia 1973 roku. W grudniu 1989 roku uzyskał on osobowość prawną w formie stowarzyszenia. Jest zarejestrowany w Krajowym Rejestrze Sądowym. We wrześniu 2004 roku uzyskał status Organizacji Pożytku Publicznego. Nie jest więc państwową jednostką organizacyjną, od której wierzytelności nie mogłyby być w całości przedmiotem zastawu skarbowego.

Natomiast Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) jest państwową jednostką organizacyjną posiadającą osobowość prawną (art. 96 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz.U. 2004 r., Nr 210, poz. 2135). Obowiązuje więc ogranieczenie obciążania zastawem skarbowym wierzytelności od niego.

Ponadto, zastawem skarbowym nie mogą być obciążone wierzytelności już zabezpieczone hipoteką zgodnie z przepisami ustawy o księgach wieczystych i hipotece.

Z przepisu szczególnego, tj. art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60, poz. 535), wynika również, że z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w ust. 2 tego artykułu, po ogłoszeniu upadłości nie można obciążyć składników masy upadłości, m.in. prawem zastawu skarbowego w celu zabezpieczenia wierzytelności, chociażby powstała ona przed ogłoszeniem upadłości.