Ciąża i zwolnienie lekarskie a prowadzenie firmy

Pytanie: Czy jeżeli jestem w ciąży i przebywam na zwolnieniu lekarskim, mogę założyć własną działalność gospodarczą? Czy pracodawca może mnie zwolnić?

Odpowiedź:

Określone osoby, będące pracownikami, znajdują się pod szczególną ochroną prawa, zwłaszcza w zakresie wypowiadania im umów o pracę. Dotyczy to m.in. kobiet w ciąży oraz osób przebywających na zwolnieniu lekarskim. W przypadku pierwszym ochrona uzasadniona jest względami społecznymi, w drugim zdrowotnymi (zwolnienie lekarskie ma być wykorzystywane przez pracownika na powrót do zdrowia). Niemniej ochrona ta nie jest bezwzględna, tzn. prawo przewiduje wyjątki uzasadniające zwolnienie osób w ciąży lub przebywających na zwolnieniu lekarskim. Z punktu widzenia celu udzielanej ochrony istotne jest, że osoba nie może wykonywać obowiązków wynikających ze stosunku pracy, gdyż nie pozwala jej na to stan zdrowia bądź troska o dobro płodu lub dziecka. Ochrona nie byłaby uzasadniona, gdyby osoba z niej korzystająca wykonywała w czasie urlopu macierzyńskiego lub chorobowego inną pracę. Przydanie ochrony w takiej sytuacji prowadziłoby w prosty sposób do patologii. Dlatego w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że jeśli kobieta jest w ciąży i/lub przebywa na zwolnieniu lekarskim (bez względu na przyczynę), a zarazem, prowadzi działalność gospodarczą, udzielenie ochrony w takiej sytuacji byłoby niezasadne. Stąd należy wnosić, iż pracodawca mógłby takiej osobie wypowiedzieć stosunek pracy. Nie oznacza to oczywiście, że osoba taka z momentem podjęcia działalności gospodarczej traci pracę z mocy prawa lub że pracodawca ma obowiązek ją zwolnić. Nie, po stronie pracodawcy po prostu brak obowiązku ochrony takiego pracownika, co oznacza, iż ma go traktować jak wszystkich pozostałych.