Dozwolony strajk (głodowy) - opinia prawna

Stan faktyczny

Pod jakim warunkiem strajk np. głodowy jest zgodny z prawem? Czy można zwolnić pracownika za uczestnictwo w strajku? Czy dopuszczalna jest taka forma nacisku na zmiany w warunkach wynagrodzenia, jeśli nic nie dały rokowania?

Opinia prawna

Spór zbiorowy pracowników z pracodawcą lub pracodawcami może dotyczyć m.in. warunków płac. W ustawie z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych zostały przedstawione etapy postępowania w celu rozwiązania takiego sporu zbiorowego, których kolejne wypełnianie gwarantuje prawidłowość całego postępowania. Strajk jest jak gdyby środkiem ostatecznym, można po niego sięgnąć dopiero po wyczerpaniu innych dostępnych form i możliwości porozumienia.

Jeżeli spór dotyczy treści układu zbiorowego pracy lub innego porozumienia którego stroną jest organizacja związkowa, wszczęcie i prowadzenie sporu o zmianę układu lub porozumienia może nastąpić nie wcześniej niż z dniem ich wypowiedzenia.

Spór powinno poprzedzać wystąpienie z określonymi żądaniami i zakreślenia terminu do ich spełnienia, nie krótszym niż 3 dni.
W zgłoszeniu sporu określić należy przedmiot żądań objętych sporem. Podmiot zgłaszający spór może uprzedzić, że w razie nieuwzględnienia wysuniętych żądań zostanie ogłoszony strajk. Dzień zapowiedzianego strajku nie może przypadać przed upływem 14 dni od dnia zgłoszenia sporu. Pracodawca na fakt zgłoszenia sporu powinien zareagować co najmniej niezwłocznym podjęciem rokowań w celu rozwiązania sporu w drodze porozumienia. Powinien również o powstaniu sporu zawiadomić właściwego okręgowego inspektora pracy.
Rokowania kończą się podpisaniem przez strony porozumienia a w razie nie osiągnięcia porozumienia - sporządzeniem protokołu rozbieżności ze wskazaniem stanowisk stron.

Sąd Najwyższy podkreśla, że postępowanie przed kolegium arbitrażu społecznego musi być poprzedzone nie tylko rokowaniami lecz także mediacją. Stąd jeżeli strona która wszczęła spór, podtrzymuje zgłoszone żądania, spór prowadzony jest przez strony z udziałem osoby dającej gwarancję bezstronności- mediatorem. Ustalają go wspólnie strony sporu zbiorowego. Jeżeli przebieg postępowania mediacyjnego uzasadnia ocenę, że nie doprowadzi ono do rozwiązania sporu przed upływem wspomnianych 14 dni od zgłoszenia sporu, organizacja która wszczęła spór może zorganizować jednorazowo i na czas nie dłuższy niż 2 godziny strajk ostrzegawczy.