Samodzielność zakładowej organizacji związkowej - opinia prawna

Przepisy prawa nie przewidują procedury wystąpienia związku zawodowego ze struktur innej organizacji związkowej. Związek zawodowy może przewidywać taką procedurę w swoim statucie. Należy w szczególności podkreślić, że tylko organ związku zawodowego uprawniony na podstawie statutu może podjąć skuteczną decyzję w tym przedmiocie. Postanowienia statutu nie muszą wprost przewidywać dla konkretnego organu takiej kompetencji. Kompetencja ta może wynikać bowiem z domniemania kompetencji za rzecz określonego organu związku. Wydaje się również, że z istoty związku zawodowego wynika, że statut nie mógłby wyłączyć ani ograniczyć możliwości wystąpienia związku zawodowego ze struktur innej organizacji związkowej. Dotyczy to zarówno statutu związku zawodowego jak i organizacji związkowej do której związek przystąpił. Statut nie może bowiem być sprzeczny z przepisami powszechnie obowiązującymi.

Na marginesie tych rozważań można zaznaczyć, że powoływanie się na art. 9 ZZ jako podstawy tworzenia związku zawodowego jest błędne, choć oczywiście nie wpływa to na istnienie związku zawodowego. Art. 9 stanowi: „Statuty oraz uchwały związkowe określają swobodnie struktury organizacyjne związków zawodowych. Zobowiązania majątkowe mogą podejmować wyłącznie statutowe organy struktur związkowych posiadających osobowość prawną.” Przepis ten wyraża jedynie zasadę swobody w kształtowaniu wewnętrznych struktur związku (jego organizacji). Wskazuje również, które organy struktur związkowych mogą zaciągać zobowiązania majątkowe. Podstawą prawną tworzenia związków zawodowych jest art. 2 ZZ. Podstawą tworzenia innych organizacji związkowych jest natomiast art. 11 ZZ. Na zakończenie należy również dodać (choć wydaje się to oczywiste), że o prawie związku zawodowego do wystąpienia ze struktur innej organizacji związkowej można mówić jedynie wówczas, gdy samo wstąpienie do tych struktur nie wiązało się z koniecznością rozwiązania związku zawodowego. Wówczas prawo wystąpienia ze struktur związkowych przysługuje jedynie poszczególnym jego członkom. Sam fakt posiadania osobowości prawnej, odrębnego Regonu i NIP-u nie przesądza jeszcze o tym, czy mamy do czynienia ze związkiem zawodowym, czy też jednostką organizacyjną związku. Ta ostatnia bowiem może uzyskać na podstawie postanowienia statutu związku osobowość prawną z momentem wpisu do KRS (art. 13 pkt 7 ZZ).