Opodatkowanie sprzedaży przedsiębiorstwa

Odpowiedź:

Przede wszystkim należy wyjaśnić, iż sprzedaż (zbycie przedsiębiorstwa) nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Wynika to wprost z art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Oznacza to, że sprzedaż ta (jako niepodlegająca podatkowi VAT) opodatkowana jest podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Na gruncie VAT sprzedaż przedsiębiorstwa (o ile nastąpi to przed zgłoszeniem zaprzestania wykonywania czynności opodatkowanych) nie wiąże się z obowiązkiem dokonywania remanentu likwidacyjnego.

Aczkolwiek przepisy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie przewidują opodatkowania umowy sprzedaży przedsiębiorstwa (co może prowadzić do wniosku, iż opodatkowaniu tym podatkiem podlegają poszczególne składniki majątku składające się na przedsiębiorstwo) przyjmuje się, iż opodatkowaniu PCC podlega łączna wartość przedsiębiorstwa będącego przedmiotem umowy sprzedaży przedsiębiorstwa. Podstawą opodatkowania tym podatkiem jest, co do zasady, uzgodniona przez strony cena sprzedaży, lecz przepisy przewidują możliwość określenia wartości rynkowej przedmiotu sprzedaży (w tym wypadku przedsiębiorstwa) przez organ podatkowy, jeżeli cena ta nie odpowiada wartości rynkowej. W żadnym razie nie muszą to być ceny wynikające z ewidencji.

Jednocześnie należy zauważyć, iż obok opodatkowania umowy sprzedaży podatkiem od czynności cywilnoprawnych, uzyskany ze sprzedaży przychód stanowić będzie opodatkowany na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej.

Odnośnie ewentualnej darowizny wskazać należy, iż w przypadku takim zbycie przedsiębiorstwa podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. O ile w przypadku sprzedaży przedsiębiorstwa fakt pokrewieństwa między stronami umowy nie ma znaczenia, w przypadku darowizny ma to znaczenie ze względu na zwiększoną w tym wypadku kwotę wolną od podatku.

Trudno wskazać przepisy, które mają zastosowanie w powyższej sytuacji. Zbycie przedsiębiorstwa stanowi czynność bardzo skomplikowaną z podatkowego punktu widzenia, zastosowanie ma wiele przepisów, na gruncie tak sformułowanego pytania możliwe jest jedynie udzielenie ogólnych wskazówek. Wskazać jedynie można ustawy, które mogą mieć zastosowanie w omawianym przypadku. Są to przepisy:

• ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 86, poz. 959 z późn. zm.),
• ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 z późn. zm.),
• ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2004 r., Nr 142, poz. 1514 z późn. zm.).