Pytanie: Nauczyciel akademicki na podstawie zatwierdzonego przez MEN programu nauczania opracowuje i rozpisuje szczegółowy program wykładów swojego przedmiotu. Otrzymuje on za swoją pracę od uczelni stosowne wynagrodzenie. Czy szczegółowe programy są własnością nauczyciela akademickiego, czy uczelni? Jeżeli właścicielem jest nauczyciel, to czy uczelnia ma możliwość uzyskania prawa do programu? Na jakich zasadach?
Odpowiedź:
Jakkolwiek traktować w świetle prawa autorskiego program szczegółowy stworzony przez nauczyciela akademickiego (jako utwór, czy też opracowanie, przeróbkę w rozumieniu art. 2 ust. 1 Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych), uznać należy, że prymat w kwestii prawa własności utworu wypada nadać treści stosunku prawnego łączącego nauczyciela akademickiego z uczelnią. W przypadku, gdy strony stosunku pracy nie przewidziały żadnych uregulowań co do prawa własności utworów stworzonych przez pracownika, w myśl art. 12 Ustawy pracodawca, którego pracownik stworzył utwór w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy, nabywa z chwilą przyjęcia utworu autorskie prawa majątkowe w granicach wynikających z celu umowy o pracę i zgodnego zamiaru stron.
Ustawa o prawach autorskich i prawach pokrewnych stanowi również, iż jeżeli pracodawca, w okresie 2 lat od daty przyjęcia utworu, nie przystąpi do rozpowszechniania utworu przeznaczonego w umowie o pracę do rozpowszechnienia, twórca może wyznaczyć pracodawcy na piśmie odpowiedni termin na rozpowszechnienie utworu z tym skutkiem, że po jego bezskutecznym upływie prawa uzyskane przez pracodawcę wraz z własnością przedmiotu, na którym utwór utrwalono, powracają do twórcy, chyba że umowa stanowi inaczej. Strony mogą określić inny termin na przystąpienie do rozpowszechniania utworu.
Jeżeli w umowie o pracę nie postanowiono inaczej, instytucji naukowej przysługuje pierwszeństwo opublikowania utworu naukowego pracownika, który stworzył ten utwór w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy. Twórcy przysługuje prawo do wynagrodzenia. Pierwszeństwo opublikowania wygasa, jeżeli w ciągu sześciu miesięcy od dostarczenia utworu nie zawarto z twórcą umowy o wydanie utworu albo jeżeli w okresie dwóch lat od daty jego przyjęcia utwór nie został opublikowany.
Gdyby jednak treść stosunku pracy łączącego nauczyciela z uczelnią przewidywała, że tytuł prawny do programu szczegółowego stworzonego przez nauczyciela będzie przysługiwał pracownikowi, strony mogą związać się umową w zakresie przejścia praw do utworu na pracodawcę, przewidując np. stosowne wynagrodzenie z tego tytułu.

Ustawaz dnia 4 lutego 1994 r.o prawie autorskim i prawach pokrewnych Tekst pierwotny: Dz. U. 1994 r. Nr 24, poz. 83; tekst jednolity: (...)
Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych Tekst pierwotny: Dz. U. 1994 r. Nr 24, poz. 83; tekst jednolity: (...)
Jesteśmy prawnikami specjalizującymi się w różnych dziedzinach prawa. Nasz Zespół tworzą aktywni zawodowo profesjonaliści, posiadający wieloletnie doświadczenie w udzielaniu pomocy prawnej szerokiemu gronu Klientów.
Newsletter
ZUS przez internet. Zobacz, co załatwiszBędziesz mógł kontrolować pracodawcę, sprawdzić przyszłą emeryturę (...) »
Co jest przedmiotem ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych?...
Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.