Nadanie klauzuli na małżonka

Pytanie: Wierzyciel uzyskał klauzulę wykonalności przeciwko współmałżonce dłużnika, przeciw któremu toczy się już postępowanie egzekucyjne. W jaki sposób komornik dołączy współmałżonkę do egzekucji i czy będzie ona mogła wnieść powództwo przeciwegzekucyjne na podstawie art. 840 par1 ust 3, powołując się na to, że mąż poddał się dobrowolnie egzekucji bez jej wiedzy i zgody?

Odpowiedź:

Wspomniany w pytaniu art. 840 § 1 punkt 3 stanowi, iż dłużnik może w drodze procesu żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia jeżeli małżonek, przeciwko któremu sąd nadał klauzulę wykonalności, wykaże, że egzekwowane świadczenie wierzycielowi nie należy się, przy czym małżonkowi temu przysługują zarzuty nie tylko z własnego prawa, lecz i te, z którymi mógł wystąpić jego współmałżonek. Proszę pamiętać, że to nie komornik "dołącza" współmałżonkę do egzekucji. Egzekucja także przeciwko współmałżonce może się toczyć na podstawie tytułu wykonawczego, któremu klauzula wykonalności została nadana (z ograniczeniem do majątku wspólnego) przez sąd na wniosek wierzyciela. Komornik ma za zadanie działać zgodnie z treścią wniosku o przeprowadzenie egzekucji oraz tytułu wykonawczego przedstawionych przez wierzyciela. Natomiast powództwo przeciwegzekucyjne ma zastosowanie wtedy, gdy sam tytuł wykonawczy zawiera treść nie odpowiadającą istotnemu stanowi rzeczy, i to od samego początku, tj. od daty jego sporządzenia, a w każdym razie od daty, gdy na jego podstawie nadano klauzulę wykonalności. Akt notarialny, w którym dłużnik poddaje się egzekucji należy do kategorii tytułów egzekucyjnych, które można także zwalczać powództwem, wniesionym na podstawie pkt 1 § 1 art. 840 k.p.c., opartym na zarzutach braku zdolności procesowej, braku pełnomocnictwa osoby, która w imieniu dłużnika złożyła oświadczenie woli, wad oświadczenia woli, nieważności aktu lub jego bezskuteczności. Z powyższego wynika jednak, iż w opisanym stanie faktycznym nie można zastosować powództwa przeciwegzekucyjnego, chyba, że drugi małżonek może wystąpić z takim zarzutem, że zobowiązanie stwierdzone tytułem egzekucyjnym dotyczy odrębnego majątku dłużnika. Podstawą powództwa przeciwegzekucyjnego nie będzie mógł być jednak fakt, iż małżonek poddał się dobrowolnie egzekucji. Niewykonanie bowiem jakiegoś zobowiązania i tak prowadzi do postępowania egzekucyjnego. Powództwo przeciwegzekucyjne ma na celu natomiast pozbawienie tytułu wykonawczego w całości lub w części wykonalności, jako środek obrony merytorycznej ma na celu wykazać niezasadność egzekucji.