Odszkodowanie za przewlekłość postępowania

Odpowiedź:

Na mocy art. 417 kodeksu cywilnego Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkody spowodowane przy wykonywaniu powierzonej funkcjonariuszowi państwowemu czynności. Sąd jest organem państwa, a do grona funkcjonariuszy państwowych w rozumieniu tego przepisu należą również sędziowie. Jednak aby uzyskać odszkodowanie należy wykazać istnienie poniesionej szkody, związku przyczynowego pomiędzy działaniem bądź zaniechaniem funkcjonariusza państwowego a powstaniem tej szkody ( tzn. np. że gdyby wyrok z klauzulą wykonalności został doręczony w odpowiedni terminie, to nie byłoby problemu z egzekucją ), oraz że szkoda powstała na skutek niezgodnego z prawem zachowania funkcjonariusza publicznego. W celu dochodzenia swoich praw należy pozwać Skarb Państwa, w imieniu którego działać powinien Prezes sądu, w którym nastąpiło niedopatrzenie. W celu ustalenia odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa konieczne jest wykazanie, że szkoda była wynikiem niezgodnego z prawem zachowania funkcjonariusza publicznego. W przedmiotowej sprawie takim zachowaniem miałoby być opóźnienie w doręczeniu wierzycielowi tytułu wykonawczego. Należy zatem rozważyć działanie sądu w tej materii. Zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego - art. 781 kpc, tytułowi egzekucyjnemu pochodzącemu od sądu nadaje klauzulę wykonalności sąd pierwszej instancji, w którym sprawa się toczy. Sąd drugiej instancji nadaje klauzulę, dopóki akta sprawy w sądzie tym się znajdują; nie dotyczy to jednak Sądu Najwyższego. Sąd obowiązany jest rozpatrzyć wniosek niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu trzech dni (art. 781 [1] kpc). Termin ten jest jednak terminem instrukcyjnym, który nie jest zastrzeżony żadnymi sankcjami. Ze względu na wyżej powołane przepisy kodeksu postępowania cywilnego wydaje się, iż w rzeczywistości może okazać się trudne wykazanie, że bezczynność sądu należy traktować jako „niezgodne z prawem działanie funkcjonariusza publicznego”, od którego zależy odpowiedzialność odszkodowawcza SP. Wniosek o nadanie klauzuli wykonalności mógł zostać złożony do sądu pierwszej instancji, podczas gdy akta były jeszcze w sądzie drugiej instancji. Sąd zatem mógł oczekiwać dopóki akta nie zostaną mu zwrócone. To mogłoby zatem wyłączać odpowiedzialność odszkodowawczą SP. Nie ma zatem możliwości udzielenia jednoznacznej odpowiedzi, czy w tej konkretnej sytuacji odpowiedzialność odszkodowawcza Skarbu Państwa powstaje.