Pytanie: Zawarta została umowa pożyczki. Czas zwrotu pożyczki minął (1,5 roku temu), pożyczkobiorca nie zwrócił pożyczki, pożyczkodawca nie zwrócił się do sądu o zwrot pożyczki. W umowie pożyczki był przewidziany przedmiot zastawu w postaci praw autorskich (podany numer zgłoszenia patentowego z dopiskiem, że wszystkie ewentualne zgłoszenia podobnego typu też podlegają zastawowi). Pożyczkodawca nie zawiadomił pożyczkobiorcy, że chce skorzystać z przedmiotu zastawu. Pożyczkobiorca nie zarejestrował umowy w US. Umowa nie była poświadczona notarialnie. Czy umowa pożyczki może być jednocześnie umową zastawu (mieć w treści rozdział o przedmiocie zastawu)? Czy jest jakiś okres przedawnienia umów pożyczki? Czy pożyczkodawca ma jakieś ograniczenia w wysokości pobieranych odsetek? Pożyczkobiorca zamierza zwrócić pożyczkę, czy pożyczkodawca może żądać podwyższonych odsetek (dużo wyższych od tych z umowy, za wydłużony czas)? Jak w tej sytuacji zabezpieczyć przedmiot zastawu, w tym przypadku prawa autorskie? Pożyczkobiorca ma wspólnotę majątkową, czy dotyczy to też praw autorskich?
Odpowiedź:
W jednym dokumencie mogą być zawarte postanowienia zarówno dotyczące pożyczki jak i zastawu. W tym sensie umowa pożyczki może być jednocześnie umową zastawu. Zapis odnoszący się do zastawu traktuje się w takich przypadkach jako klauzulę zabezpieczającą umowę pożyczki. Istotne jest jednak to, że dla ważności zastawu zwykłego konieczne jest wydanie (przeniesienie posiadania) przedmiotu zastawu. Może to nastąpić także poprzez wydanie dokumentów, które umożliwiają rozporządzanie rzeczą, jak również wydanie środków, które dają faktyczną władzę nad rzeczą. Trudność w przypadku patentu czy praw autorskich polega jednak na tym, że brak dokumentów, które miałyby powyższy charakter (dawałyby faktyczne władztwo nad rzeczą) - dokument patentowy nie ma takiego charakteru. Z uwagi na to często w umowach zastawu na patencie spotyka się sformułowania: „na mocy niniejszej umowy następuje przeniesienie posiadania praw do patentu”.
Umowa pożyczki przedawnia się po upływie 3 lat, jeśli pożyczka została udzielona w ramach działalności gospodarczej, a w pozostałych przypadkach po 10 latach, od dnia, w którym miał nastąpić zwrot sumy. Pożyczka może być nieodpłatna (bez odsetek) lub odpłatna (z odsetkami). Decyduje o tym treść umowy. Oprócz tego, niezależnie od postanowień umownych, jeżeli pożyczkobiorca spóźnia się ze zwrotem sumy, pożyczkodawca może żądać odsetek za zwłokę. Jeżeli umowa nie określa wysokości tych odsetek, należą się odsetki ustawowe, czyli na dzień 16.08.2006 r. - 11,5% w skali roku.
Jak wskazano wyżej, ważność zastawu może budzić wątpliwości co do przeniesienia posiadania. W każdym razie prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy należą do majątku osobistego małżonka.

Ustawa z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów. Dz.U. 1996 Nr 149, poz. 703, Dz.U. 1997 Nr 121, poz. (...)
USTAWA z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks CywilnyDz.U. z 64 Nr 16, poz. 93; Dz. U. z 1971 Nr 27, poz. 252; Dz. U. z 1976 Nr 19, poz. (...)
Jesteśmy prawnikami specjalizującymi się w różnych dziedzinach prawa. Nasz Zespół tworzą aktywni zawodowo profesjonaliści, posiadający wieloletnie doświadczenie w udzielaniu pomocy prawnej szerokiemu gronu Klientów.
Newsletter
Nowe opłaty sądowe. Co będzie droższe?Więcej zapłacisz za nabycie spadku czy kserowanie dokumentów znajdujących (...) »
Jakie prawa przysługują osobie, na rzecz której ustanowiono zastaw rejestrowy?...
Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.