Branie udziału w czynnościach śledztwa

Pytanie: Czy i w jakich okolicznościach osoba nie będąca pracownikiem policji może brać udział w czynnościach śledczych, np. przesłuchaniach świadków? Nadmieniam, że osoba ta ma pełnić funkcję oskarżyciela posiłkowego w procesie o morderstwo i jest osobą poszkodowaną.

Odpowiedź:

W postępowaniu karnym, pokrzywdzony w sprawach ściganych z oskarżenia publicznego, może działać w charakterze oskarżyciela posiłkowego. W postępowaniu przygotowawczym, np. w śledztwie, pokrzywdzonemu przysługuje status strony. Oznacza to, że osoba taka może być uczestnikiem w czynnościach śledczych, a także w niektórych przypadkach także je inicjować. I tak na przykład, zgodnie z: - art. 315 kpk stronie (np. pokrzywdzonemu), która złożyła wniosek, oraz jej obrońcy lub pełnomocnikowi nie można odmówić wzięcia udziału w czynności, jeżeli tego żądają; - art. 316 kpk, jeżeli czynności śledztwa nie będzie można powtórzyć na rozprawie, należy podejrzanego, pokrzywdzonego i ich przedstawicieli ustawowych, a obrońcę i pełnomocnika, jeżeli są już w sprawie ustanowieni, dopuścić do udziału w czynności, chyba że zachodzi niebezpieczeństwo utraty lub zniekształcenia dowodu w razie zwłoki; - art. 316 par. 3 jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo, że świadka nie będzie można przesłuchać na rozprawie, strona lub prokurator albo inny organ prowadzący postępowanie mogą zwrócić się do sądu z żądaniem przesłuchania go przez sąd; - art. 317 kpk stronę należy na żądanie dopuścić do udziału w czynnościach śledztwa; - art. 318 kp, gdy dopuszczono dowód z opinii biegłych albo instytucji naukowej lub specjalistycznej, podejrzanemu i jego obrońcy oraz pokrzywdzonemu i jego pełnomocnikowi doręcza się postanowienie o dopuszczeniu tego dowodu i zezwala na wzięcie udziału w przesłuchaniu biegłych oraz na zapoznanie się z opinią, jeżeli złożona została na piśmie Z powyższego wynika, iż pokrzywdzony, uczestniczący w postępowaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego, może brać udział w każdej czynności śledztwa. Wskazać jednak w tym miejsc należy, iż w szczególnie uzasadnionym wypadku prokurator może postanowieniem odmówić dopuszczenia do udziału w czynności ze względu na ważny interes śledztwa.