Zakaz ponownego osądzenia

Odpowiedź:

W literaturze wśród okoliczności wyłączających tożsamość czynów wskazuje się: zmianę osoby sprawcy, zmianę chronionego dobra prawnego, zmianę osoby pokrzywdzonego połączoną ze zmianą okoliczności miejsca, czasu i przedmiotu wykonanego czynu lub ustawowych znamion czynu albo zmianę wszystkich podanych czterech okoliczności (miejsca, czasu, przedmiotu, znamion). Tożsamość czynu nie zachodzi także, gdy wedle rozsądnej oceny nie można uznać dwóch czynów za tożsame (tak S. Waltoś, Proces karny. Zarys systemu, Warszawa 2008, s. 27).

Podsumowując, nie ma ogólnego zakazu ponownego wszczęcia postępowania karnego co do czynu o takiej samej kwalifikacji prawnej i popełnionego w tym samym czasie, co czyn osądzony wcześniej. Przesłanką niedopuszczalności postępowania jest dopiero stwierdzenie, że oba czyny są tożsame.

Na podstawie opisu stanu faktycznego nie można wykluczyć ani jednej, ani drugiej ewentualności. Jeżeli jednak okazałoby się, że zachodzi tu tożsamość czynów, istotne znaczenie ma fakt, że chodzi o tzw. czyn ciągły (art. 12 k.k.), który popełniany jest przez pewien okres czasu. Wówczas wykluczone jest ponowne sądzenie za ten fragment czynu, który czasowo pokrywa się z poprzednim (uchwała Sądu Najwyższego z 21 listopada 2001, sygn. akt I KZP 29/01 i wyrok Sądu Najwyższego z 9 lipca 2008, sygn. akt II KK 81/08).