Zmiana kwalifikacji prawnej czynu

Pytanie: W jakiej sytuacji osobie oskarżonej z art. 280 § 1 k.k. można zmienić zakwalifikowanie czynu na art. 283 k.k.? Co oznacza w tym przypadku stwierdzenie "wypadek mniejszej wagi"?

Odpowiedź:

"Wypadek mniejszej wagi" to pojęcie, które nie zostało uregulowane wprost w przepisach kodeksu karnego. W tej kwestii należy się jednak powołać na Wyrok Sądu Najwyższego - Izby Karnej z dnia 8 października 1997 r. (V KKN 226/96). W wyroku tym SN "wypadek mniejszej wagi" tłumaczy jako sytuację, w której "ładunek strony przedmiotowej i podmiotowej wyraża się łagodniejszym splotem okoliczności, w jakich doszło do tego przestępstwa i znacznie odbiega od surowych kryteriów (...)". Natomiast w Wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 22 lutego 1996 r. II AKr 17/96 (OSA 1996/7-8 poz. 28 str. 11) można znaleźć stwierdzenie: "Wypadki mniejszej wagi przestępstwa rozboju stanowią czyny w pełni realizujące znamiona wskazane w art. 210 § 1 kk we wszystkich zawartych w nich formach, jeżeli wypadkowa okoliczności przedmiotowych i podmiotowych pozwala na określenie społecznego niebezpieczeństwa czynu na nieco wyższe od takiego, które nie jest znaczne, przy czym cechy osoby sprawcy nie mogą mieć zasadniczego znaczenia dla zastosowania kwalifikacji z art. 210 § 1[1] kk." Z powyższych przytoczonych oreczeń wynika, iż czyn mniejszej wagi to taki, którego stopień społecznego niebezpieczeństwa nie jest znaczny lub tylko nieco od tej granicy wyższy. Jest pojęcie ocenne, o takiej kwalifikacji rozstrzygnie sąd, na podstawie okoliczności sprawy. W przypadku, gdy sprawca miałby odpowiadać na podstawie art. 280 kodeksu karnego (rozbój), możliwe jest, iż w trakcie procesu w wyniku przdstawionych okoliczności czyn może zostać zakwalifkonway jako odpowiadający pojęciu "wypadek mniejszej wagi" (czyli z art 280 w związku z art. 283 kodeksu karnego). W takim wypadku nie ma ogrniczeń co do zmiany podstawy normatywnej odpowiedzialnośći w trakcie procesu.