Przejście mieszkania lokatorskiego na osobę bliską

Pytanie: Znajomy pan w podeszłym wieku, który nie jest moim krewnym, zaproponował mi, że w zamian za opiekę nad nim pozostawi mi w przyszłości swoje mieszkanie. Mieszkanie jest spółdzielcze (lokatorskie), z braków finansowych w obecnej chwili bez możliwości wykupienia na własność przez lokatora. Czy w tej sytuacji istnieją realne szanse na prawne użytkowanie lokalu przeze mnie w przyszłości? Zaznaczam, że nie jestem w nim zameldowana.

Odpowiedź:

Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu charakteryzuje się m.in. tym, że jest niezbywalne i nie podlega dziedziczeniu. Przez niezbywalność należy rozumieć fakt, że prawo to nie może być przeniesione na nikogo w drodze umowy, np. sprzedaży, zamiany czy darowizny. Braku także możliwości przejścia prawa na spadkobierców w drodze dziedziczenia (a zatem zapis takiego prawa w testamencie byłby nieskuteczny). Prawo lokatorskie wygasa najpóźniej z chwilą ustania członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej. Ma to zastosowanie w szczególności do przypadków, gdy podmiot takiego prawa umrze. W takiej sytuacji prawo lokatorskie wygasa; przepisy prawa przewidują tu jednak pewne wyjątki. Dotyczą one następujących kategorii osób: małżonka zmarłego, jego dzieci i innych osób bliskich. Jeżeli zatem członek spółdzielni umrze, jego prawo do lokalu wygaśnie, jednak spółdzielnia nie będzie mogła swobodnie opróżnionym lokalem dysponować, ponieważ wskazanym wyżej osobom przysługuje roszczenie do spółdzielni o przyjęcie w poczet jej członków oraz o zawarcie umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu. Okoliczności decydujące o zaliczeniu określonej osoby do kręgu bliskich członkowi spółdzielni nie zostały nigdzie sprecyzowane. Tym samym to praktyka korzystania z omawianych przepisów wskazuje na grono osób bliskich. Co więcej, grono takie będzie każdorazowo zależeć od konkretnej sytuacji faktycznej. Między tymi osobami musi powstać pewna osobista więź, która będzie dostrzegalna dla otoczenia. Ustawa nigdzie nie wprowadza wymogu, by osoba bliska członkowi spółdzielni była z nim zameldowana w lokalu.