Intercyza a ustalenie składu majątku wspólnego

Pytanie: Czy akt notarialny ustanawiający odrębność majątkową małżonków powinien zawierać szczegółowy wykaz ich majątku wspólnego, oraz sposób jego podziału, czy powinien zawierać także sposób spłaty zobowiązań małżonków np. kredytu hipotecznego.

Odpowiedź:

Rodzaj ustroju umownego nie jest w pełni pozostawiony swobodnemu uznaniu umawiających się stron (małzonków). Mogą one mianowicie jedynie: 1) rozszerzyć wspólność ustawową, 2) ograniczyć ją albo 3) wyłączyć. Strony małżeńskiej umowy majątkowej nie mogą ustanowić innego, poza wymienionymi, ustroju majątkowego, np. tzw. ustroju wspólności zysków, zwanego niekiedy ustrojem podziału dorobku. Nie mogą także częściowo rozszerzyć (co do pewnych przedmiotów majątkowych), a częściowo ograniczyć (co do innych przedmiotów) wspólności ustawowej. Do istoty małżeńskiej umowy majątkowej nie należą żadne inne postanowienia poza określającymi treść mającego istnieć między małżonkami ustroju majątkowego. Treść tego ustroju kształtuje zaś wyłącznie przynależność określonych przedmiotów majątkowych do majątku wspólnego lub do majątków odrębnych każdego z małżonków. Wyjątkowo w umowie majątkowej jest możliwe ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym w chwili ustania wspólności, jeżeli małżonkowie włączyli do wspólności przedmioty majątkowe, które przy wspólności ustawowej należałyby do ich majątków odrębnych. Małżeńska umowa majątkowa powinna zawierać treść wyrażającą istotę tej umowy. Nie ma przeszkód, żeby w umowie wyłączającej wspólność ustawową małżonkowie dokonali podziału majątku wspólnego w zakresie wyłączonym ze wspólności oraz rozliczenia wydatków i nakładów poczynionych z ich majątków odrębnych na przedmioty wyłączone ze wspólności. Podsumowując, małzonkowei spisując taką umowę muszą pamięać, o tym, iż w pierwszej kolejności musi być ona zgodna z postanowieniami kro, w pozostałym zakresie mogą korzystać ze swobody w kształtowaniu jej postanowień.