Mieszkanie chorej matki

Odpowiedź:

Pani brat nie dysponuje prawnymi środkami przymusu, by zabrać matkę z domu opieki społecznej. Jeśli matka ma chorobę Alzheimera, szczególnie w rozwiniętym stadium, to przeprowadzenie postępowania w sprawie ubezwłasnowolnienia jej wydaje się właściwe. Jeśli Pani zostanie opiekunem matki, będzie Pani mogła zabrać matkę do siebie. Zgodnie z art. 61 ustawy o pomocy społecznej obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności:   

1. mieszkaniec domu,
2. małżonek, zstępni przed wstępnymi,
3. gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej

- przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność.  

Jak wynika z powyższego, Skarb Państwa nie jest zobowiązany do ponoszenia opłat, a gmina ponowi je jako ostatnia w kolejności. Jest to podyktowane m. in. tym, iż dzieci są obowiązane do świadczeń alimentacyjnych wobec rodziców.  Jeśli Pani zaniecha wnoszenia opłat, to zastępczo będzie wnosić je gmina, ale będzie dochodzić zwrotu tych kwot.  

Gdyby właścicielką mieszkania była tylko matka, to ona byłaby obowiązana do ponoszenia kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania. Wtedy jednak w przypadku jej śmierci Pani będzie odpowiadać za powstałe długi jako spadkobierca, chyba że przyjmie Pan spadek z dobrodziejstwem inwentarza albo go odrzuci. Powyższe komplikuje jednak to, iż Pani ojciec, który prawdopodobnie też był właścicielem mieszkania zmarł, a Pani i brat odziedziczyliście po nim udział w tym mieszkaniu i jesteście Państwo obecnie współwłaścicielami tego mieszkania. W związku z czym jest Pani jako współwłaściciel obowiązana do ponoszenia części kosztów.  Pani brat jako spadkobierca ojca jest współwłaścicielem mieszkania i może z niego korzystać i posiadać to mieszkanie w zakresie w jakim nie ogranicza to praw pozostałych współwłaścicieli. Powinien też ponosić koszty związane z utrzymaniem lokalu i koszty zużytych przez siebie mediów. Jeśli nie ma on żadnych środków finansowych, by żądać od niego zwrotu części kosztów, można rozważyć dokonanie podziału spadku. Jeśli nie składali Państwo dotychczas wniosku o stwierdzenia nabycia spadku, to oba wnioski można złożyć jednocześnie. Przy podziale spadku sąd może orzec o przyznaniu mieszkania na współwłasność Pani i Pani matce z obowiązkiem spłaty na rzecz brata. Wtedy utraci on wszelkie prawa do tego mieszkania.