Pytanie: Zmarł właściciel zadłużonego gospodarstwa rolnego/nieużytkowanego/ Sąd podzielił nieruchomość pomiędzy żonę i 2 córki wszystkie z dobrodziejstwem inwentarza. Żona z kolei odpowiada w całości za długi męża na podstawie odrębnego prawomocnego wyroku a córki tylko do wartości czynnego spadku /tj. nieruchomości rolnej/. Jest kupiec na całe gospodarstwo wraz z hipoteką. Żona nie wyraża zgody zaś córki tak. Dług wielokrotnie przekracza wartość rynkową gospodarstwa, które niszczeje od wielu lat nieuprawiane. Czy można podzielić nieruchomość /niezabudowaną mieszkaniowo/ i jeśli tak to na podstawie jakich przepisów?
Odpowiedź:
W omawianej sytuacji sąd prawdopodobnie nie podzielił nieruchomości rolnej, lecz w postanowieniu spadkowym orzekł kto dziedziczy. Obecnie gospodarstwo jest współwłasnością trzech osób, których udziały są określone w postanowieniu spadkowym. W obecnej chwili współwłaściciele chcą dokonać podziału. W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż możliwy jest dział spadku. Dział taki może odbyć się przed notariuszem (o ile strony zgadzają się co do sposobu podziału) lub sądownie. W przypadku sądowego działu spadku obowiązują jednak szczególne reguły znoszenia współwłasności wskazane w kodeksie cywilnym. W pierwszej kolejności sąd będzie badał, czy zniesienie współwłasności gospodarstwa rolnego przez podział między współwłaścicieli nie jest sprzeczne z zasadami prawidłowej gospodarki rolnej. Jeżeli stwierdzi, że taki podział jest sprzeczny to obowiązują reguły opisane w odpowiedzi: Dziedziczenie i podział gospodarstwa rolnego. Przyznając gospodarstwo jednemu ze współwłaścicieli sąd może zasądzić spłaty.
Kolejnym aspektem podziału nieruchomości rolnej są ograniczenia administracyjnoprawne omówione w odpowiedzi: Podział nieruchomości rolnej
Następną kwestią na jaką należy zwrócić uwagę, jest kwestia hipoteki obciążającej nieruchomość. W razie podziału nieruchomości hipoteka obciążająca dotychczas nieruchomość obciąża wszystkie nieruchomości utworzone przez podział (hipoteka łączna). Wierzyciel, któremu przysługuje hipoteka łączna, może według swego uznania żądać zaspokojenia w całości lub w części z każdej nieruchomości z osobna, z niektórych z nich lub ze wszystkich łącznie. Wierzyciel może również według swego uznania dokonać jej podziału pomiędzy poszczególne nieruchomości.
Ponadto należy rozważyć możliwość sprzedaży podzielonej nieruchomości oznaczonej osobie, należy tutaj zwrócić uwagę na przysługujące określonym podmiotom, w tym Agencji Rynku Rolnego prawo pierwokupu. Problematyka ta została omówiona w artykule: Ograniczenia w nabywaniu nieruchomości rolnych.

USTAWAz dnia 23 kwietnia 1964 r.Kodeks cywilny Dz.U. z 1964 Nr 16, poz. 93; Dz.U. z 1971 Nr 27, poz. 252; (...)
Jak najszybciej i najtaniej przeprowadzić postępowanie spadkowe w następującej sytuacji: spadek-gospodarstwo rolne pow. 1 ha, (tylko (...)
Jesteśmy prawnikami specjalizującymi się w różnych dziedzinach prawa. Nasz Zespół tworzą aktywni zawodowo profesjonaliści, posiadający wieloletnie doświadczenie w udzielaniu pomocy prawnej szerokiemu gronu Klientów.
Newsletter
Nowe opłaty sądowe. Co będzie droższe?Więcej zapłacisz za nabycie spadku czy kserowanie dokumentów znajdujących (...) »
Czy przy obliczaniu zachowku uwzględnia się darowizny uczynione przez spadkodawcę? ...
Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.