Kto sfinansuje emeryturę w razie niewypłacalności pracodawcy?

C.M. Robins i 835 pozostałych skarżących są byłymi pracownikami przedsiębiorstwa ASW Limited, które w kwietniu 2003 r. ogłosiło upadłość. Skarżący byli członkami systemów emerytalnych opartych na ostatnim wynagrodzeniu i finansowanych przez ASW. Systemy emerytalne zostały zamknięte w lipcu 2002 r. i są w trakcie likwidacji. Według ocen aktuariuszy środki nie wystarczą do zaspokojenia roszczeń wynikających ze świadczeń należnych wszystkim członkom i w rezultacie świadczenia dla osób, które jeszcze nie przeszły na emeryturę, będą zmniejszone. Na podstawie obowiązujących w Zjednoczonym Królestwie przepisów, skarżący nie otrzymają całości świadczeń, o jakie mogliby się ubiegać. Dwóch skarżących otrzyma, odpowiednio, wyłącznie 20 i 49% wysokości świadczeń.

Skarżący uznali zatem, że przepisy brytyjskie nie zapewniają im poziomu ochrony wyznaczonego w dyrektywie i wszczęli postępowanie przeciwko rządowi Zjednoczonego Królestwa, domagając się naprawienia poniesionej szkody. Rozpatrujący sprawę High Court zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości WE (ETS) z trzema pytaniami prejudycjalnymi w kwestii tego, czy finansowanie uprawnień do świadczeń emerytalnych powinno być dokonane przez same państwa członkowskie oraz być zapewniane w pełnej wysokości, oraz co do zgodności przepisów brytyjskich z dyrektywą i odpowiedzialności państwa członkowskiego w przypadku nieprawidłowej transpozycji dyrektywy do krajowego porządku prawnego.

Trybunał orzekł w tej sprawie, co następuje:

1. Wykładni art. 8 dyrektywy Rady 80/987/EWG z dnia 20 października 1980 r. w sprawie zbliżania ustawodawstw państw członkowskich dotyczących ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy należy dokonywać w ten sposób, że w razie niewypłacalności pracodawcy i niedoboru środków zakładowych lub międzyzakładowych dodatkowych systemów ubezpieczeniowych finansowanie nabytych uprawnień do świadczeń emerytalnych powinno po pierwsze być dokonane przez same państwa członkowskie, a po drugie - być zapewniane w pełnej wysokości.
2. System ochrony taki jak system rozpatrywany w sporze przed sądem krajowym jest sprzeczny z art. 8 dyrektywy 80/987.
3. W przypadku niewłaściwej transpozycji art. 8 dyrektywy 80/987, odpowiedzialność danego państwa członkowskiego zależy od stwierdzenia oczywistego i poważnego naruszenia przez państwo członkowskie granic przysługującego mu zakresu uznania.