Przedstawienie weksla do zapłaty

Odpowiedź:

W zasadzie posiadacz weksla powinien przedstawić wystawcy weksla ten weksle do zapłaty (art. 38 ustawy prawo wekslowe). Przedstawienie weksla do zapłaty w rozumieniu art. 38 Pr. weksl. następuje także wówczas, gdy posiadacz weksla, po uprzednim zawiadomieniu, umożliwi wystawcy weksla własnego zapoznanie się z oryginałem weksla w miejscu jego płatności. Nie jest tu konieczne fizyczne przedstawienie weksla, gdyż to uzależniłoby przedstawienie do zapłaty od woli dłużnika (zob. uzasadnienie Wyroku Sądu Najwyższego - Izby Cywilnej z dnia 21 marca 2001 r., sygn. akt III CKN 322/2000). W innym orzeczeniu (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 12 maja 2005 r., sygn. akt V CK 588/2004) SN wyjaśnił, iż przesłanka przedstawienia do zapłaty weksla własnego z klauzulą „bez protestu” jest spełniona także wtedy, gdy w terminie określonym w art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe (Dz. U. 1936 r. Nr 37 poz. 282) nie zastano w lokalu, o którym mowa w art. 87 ust. 1 Pr.weksl., wystawcy weksla własnego ani jego pełnomocnika lub nie udało się odnaleźć tego lokalu w miejscu płatności weksla.

Jednakże nawet nieprzedstawienie weksla wystawcy nie zwalnia go z obowiązku zapłaty sumy wekslowej, lecz rodzi skutek w postaci utraty możliwości dochodzenia odsetek za okres do daty okazania (art. 38 Prawa wekslowego) - tak Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 20 września 2002 r., sygn. akt I ACa 165/2002. W uzasadnieniu do starszego orzeczenia (Postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 22 lutego 1968 r., sygn. akt I CZ 115/67) SN stwierdził, iż nieprzedstawienie do zapłaty (we właściwym terminie) w stosunku do wystawcy weksla własnego ma tylko ten skutek, że może on złożyć sumę wekslową do depozytu sądowego na koszt i niebezpieczeństwo posiadacza weksla (art. 42 prawa wekslowego) oraz że odsetki zwłoki obciążają go od dnia wezwania do zapłaty, którym może być pozew w postępowaniu nakazowym, tudzież ewentualnie to, co wynika z przepisów o kosztach procesu, że pozwany, który nie dał powodu do wytoczenia sprawy i uznał przy pierwszej czynności procesowej żądanie pozwu, otrzyma zwrot kosztów procesu (art. 101 k.p.c.).