Odszkodowanie a zadośćuczunienie

Odszkodowanie i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę występują przy szkodach na osobie.

Odszkodowania można dochodzić w następujących przypadkach:

1. roszczenie wyrównawcze - w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszystkie wynikłe z tego powodu koszty (np. koszty leczenia, z reguły te, które nie są objęte ubezpieczeniem społecznym). Jeśli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu;
2. renta - w przypadku gdy poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeśli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość; jeśli kwoty tej nie da się dokładnie ustalić, sąd może przyznać rentę tymczasową. 

Odszkodowanie, ze względu na powyższe wskazania z reguły da się wycenić, i tak np. renta może być obliczona jako różnica pomiędzy obecnymi zarobkami poszkodowanego, a tymi, które mógłby osiągać w przyszłości, gdyby nie została mu wyrządzona szkoda. 

Suma pieniężna przeznaczona na złagodzenie krzywdy powstałej w wyniku wskazanej powyżej szkody na osobie, może być natomiast przyznana przez sąd jako zadośćuczynienie. Jest więc to kwota przyznawana jako wyrównanie szkody niemajątkowej. Zależy ona od uznania sądu i ma często wymiar czysto moralny. Zadośćuczynienie jest przyznawane również w wypadku pozbawienia wolności oraz z wypadku skłonienia za pomocą podstępu, gwałtu lub nadużycia stosunku zależności do poddania się czynowi nierządnemu.