Powiadomienie dłużnika o przelewie powierniczym

Odpowiedź:

Kodeks cywilny stoi na stanowisku dopuszczalności przelewu wierzytelności cywilnoprawnych bez zgody dłużnika, chyba że sprzeciwia się to ustawie, umowie stron lub właściwości zobowiązania. Jednak art. 512 kc przewiduje, iż dopóki zbywca nie zawiadomił dłużnika o przelewie, spełnienie świadczenia do rąk poprzedniego wierzyciela (zbywcy) ma skutek względem nabywcy, chyba że w chwili spełnienia świadczenia dłużnik wiedział o przelewie. Z treści przepisów kc dotyczących przelewu wierzytelności można wyprowadzić następujące wnioski:

• po pierwsze, zawiadomienie dłużnika o cesji nie ma żadnego wpływu na ważność  lub skuteczność przelewu określonej wierzytelności - oba zdarzenia są od siebie całkowicie niezależne,
• po wtóre, skuteczne zawiadomienie dłużnika o cesji oddziaływa na skutki, jakie wiążą się z zapłatą na rzecz poprzedniego wierzyciela. Powołany wyżej art. 512 kc chroni dłużnika działającego w dobrej wierze - dłużnik, który nie wie o przelewie może nadal świadczyć na rzecz poprzedniego wierzyciela (zbywcy), co wywołuje skutek wobec nowego wierzyciela (nabywcy). Zapłaty na rzecz zbywcy nie można uznać za skuteczne - wobec nabywcy wierzytelności - spełnienie świadczenia przez dłużnika, jeśli dłużnik wiedział o przelewie: bądź w drodze zawiadomienia go o tym fakcie przez zbywcę, bądź w inny sposób. Ochrona dłużnika przestaje bowiem działać, gdy dłużnik wiedział o przelewie w chwili spełnienia świadczenia.

Wydaje się zatem, iż działanie nabywcy opisane w pytaniu spowodowało, iż nie będzie mowy o skutecznej wobez nabywcy ewentualnej zapłacie przez dłużnika do rąk zbywcy - nabywca zawiadomił bowiem dłużnika o przelewie wierzytelności przez wysłanie kopii przelewu i wezwania do zapłaty listem poleconym i faksem. Trzeba oczywiście pamiętać, iż oświadczenie nabywcy zostało złożone dłużnikowi z chwilą, gdy doszło do niego w taki sposób, iż dłużnik mógł zapoznać się z jego treścią (art. 61 par. 1 kc).