Produkt krajowy w kodeksie celnym

Pytanie: W przypadku stosowania preferencji krajowych w przetargach występuje pojęcie produktu krajowego. W którym momencie produkt staje się "polskim"? Jak to wygląda gdy produkty stosowane do produkcji pochodzą z importu, natomiast końcowy wyrób składany jest w Polsce?

Odpowiedź:

Należy odróżnić preferencje krajowe czy raczej podstawy ich stosowania od pojęcia produktu krajowego. Ten drugi ma swoją definicję zawartą w Kodeksie celnym, do niego bowiem odwołuje się ustawa o zamówieniach publicznych. I tak zgodnie z art. 16 Kodeksu celnego: Towarami pochodzącymi z danego kraju są towary całkowicie tam uzyskane lub wyprodukowane. Towarami całkowicie uzyskanymi lub wyprodukowanymi w danym kraju są: 1) produkty mineralne tam wydobyte, 2) rośliny lub produkty roślinne tam zebrane, 3) żywe zwierzęta tam urodzone i wyhodowane, 4) produkty uzyskane od żywych zwierząt tam wyhodowanych, 5) produkty uzyskane przez polowanie lub rybołówstwo na jego terytorium, 6) produkty rybołówstwa morskiego i inne produkty wydobyte z mórz znajdujących się poza morzami terytorialnymi danego kraju, dokonywanego przez statki w nim zarejestrowane i pływające pod jego banderą, 7) towary wytworzone na pokładach statków przetwórni z produktów, o których mowa w pkt 6, pochodzących z tego kraju, o ile statki przetwórnie zostały zarejestrowane w danym kraju i pływają pod jego banderą, 8) produkty wydobyte z dna morskiego i z wnętrza ziemi pod nim, znajdującym się poza morzami terytorialnymi, o ile dany kraj ma prawa wyłączności do eksploatacji dna lub wnętrza ziemi pod nim, 9) odpady i pozostałości powstałe w danym kraju w wyniku procesów produkcyjnych i towary zużyte, jeśli nadają się wyłącznie do odzyskiwania surowców, 10) towary wytworzone w danym kraju wyłącznie z towarów, o których mowa w pkt 1 - 9, lub z ich pochodnych na dowolnym etapie przetworzenia. Zgodnie z kolei ze stosownym rozporządzeniem w sprawie preferencji krajowych, mają one zwykle zastosowanie (obowiązkowo, wg uznania zamawiającego lub za zgodą Prezesa UZP) w przypadku, jeżeli dostawcy lub wykonawcy użyją do wykonania zamówienia co najmniej 50% wartości tak zdefiniowanych produktów krajowych. Oczywiście problem sprowadza się do szczegółowego wyliczenia wartości poszczególnych składników. W przypadku montażu produktów końcowego w Polsce z podzespołów różnego pochodzenia, dostawca powinien wykazać, że do produktów końcowego zostało użyte, co najmniej 50% wartości produktów krajowych. Żaden przepis nie pozwala przy tym na uwzględnianie np. wartości pracy montażowej.