Podatek od czynności cywilnoprawnych - ustalenie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania

Co do zasady, ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych pozostawia stronom określenie wartości rynkowej rzeczy lub prawa, stanowiącej podstawę opodatkowania. W tym miejscu interesy podatnika i Państwa – fiscusa – są przeciwstawne. Podatnik zainteresowany jest ustaleniem jak najniższej podstawy opodatkowania, gdyż im niższa podstawa tym niższy jest podatek przez niego odprowadzany. Natomiast fiscus zainteresowany jest nie tyle zawyżaniem tej wartości rynkowej, ile jej rzeczywistym ustaleniem.

Sposób ustalenia wartości rynkowej.

Jak wspomniano powyżej, ustawa pozostawiła stronom czynności cywilnoprawnej określenie wartości rynkowej rzeczy lub prawa – gdy wartość ta stanowi jednocześnie podstawę opodatkowania.Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów . Do wartości rynkowej należy więc zaliczyć wszelkie obciążenia istniejące na rzeczy lub prawie.

Oszacowanie dokonywane przez organ podatkowy.

Strony czynności cywilnoprawnej mogą jednak ustalić wartość rynkową rzeczy lub praw na poziomie, który wzbudzi zainteresowanie organów podatkowych. Wartość rynkową rzeczy lub praw, będących przedmiotem czynności cywilnoprawnej podlegającej opodatkowaniu, określa bowiem także organ podatkowy i to jego ocena ma większe znaczenie.