Aneksowanie umów o dzieło a VAT

Odpowiedź:

Zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług, usługi świadczone przez osoby fizyczne w ramach np. umowy o dzieło (o których mowa w art. 13 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) nie podlegają podatkowi VAT, jeżeli umowa określa warunki wykonywania tych czynności, wynagrodzenie i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.

Ostatni warunek - odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich - jest najbardziej wątpliwy. Mimo, iż zasady odpowiedzialności zlecającego wynikają z Kodeksu cywilnego - ze względów bezpieczeństwa można w zawieranych umowach dopisywać odpowiednie postanowienia, np.: „Za wykonanie zlecanych czynności zamawiający ponosi odpowiedzialność wobec osób trzecich, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, a w szczególności zgodnie z art. 430 Kodeksu cywilnego.”

Oczywiście, jeśli w chwili zawierania umowy strony nie zawarły w jej treści takiego postanowienia, można zawrzeć aneks i dodać takie postanowienie. Nie ma przeszkód, aby jednym odpowiednio sformułowanym aneksem zmienić większą ilość umów zawartych z jednym wykonawcą dzieł.

Zgodenie z K.c., umowa to nie tylko to, co zastało zapisane w dokumencie umowy, ale również rzeczywiste uzgodnienia stron - i przede wszystkim od takiego charakteru umowy (od tego, kto faktyczne ponosi odpowiedzialność za wykonanie umowy wobec osób trzecich) zależy możliwość uniknięcia opodatkowania VAT-em. Zapisy umowne mają jedynie (mocny) walor dowodowy. Natomiast organ podatkowy dokonując ustalenia treści czynności prawnej, uwzględnia zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli złożonych przez strony czynności.