Udaremnienie postępowania upadłościowego

Pytanie: Spółka ma nadzorcę sądowego, prezes sprzedał bez zgody nadzorcy majątek spółki w postaci sklepów i to stanowiło jedyną wartość spółki. Czy mogę założyć mu sprawę karną lub czy mogę zrobić coś innego w celu ukarania go?

Odpowiedź:

Skoro w pytaniu jest mowa o nadzorcy sądowym, to należy założyć, iż ogłoszono upadłość względem wspomnianej spółki z możliwością zawarcia układu. Zadania nadzorcy sądowego są w pewien sposób ograniczone w przypadku, gdy ogłoszono upadłość z możliwością zawarcia układu i ustanowiono zarząd własny upadłego. Jak sama nazwa wskazuje wtedy to upadły (w niektórych sytuacjach prezes spółki, jeżeli jest do tego upoważniony) podejmuje szereg czynności. Nie może jednak dokonać sprzedaży składników majątkowych, to bowiem stanowi czynność przekraczającą zwykły zarząd, a do tego nie jest uprawniony. W ramach prowadzonego nadzoru nadzorca sądowy może w każdym czasie kontrolować czynności upadłego, a także przedsiębiorstwo upadłego. Może też sprawdzić, czy mienie upadłego, które nie jest częścią przedsiębiorstwa, jest dostatecznie zabezpieczone przed zniszczeniem. Nadzorca sądowy pełni swoje obowiązki do czasu prawomocnego zatwierdzenia układu albo do czasu zakończenia postępowania w inny sposób, jeżeli postanowienie sądu nie stanowi inaczej. Proszę pamiętać, iż nadzorca dokonuje czynności na rachunek upadłego, ale we własnym imieniu. Powoduje to, że nie odpowiada on za zobowiązania zaciągnięte w sprawach dotyczących masy upadłości. Nadzorca sądowy odpowiada jednak za szkodę wyrządzoną na skutek nienależytego wykonywania swoich obowiązków. Nienależyte wykonywanie obowiązków może obejmować na przykład nieuzasadnione zwlekanie z rozpoczęciem nadzoru lub prowadzenie czynności w sposób niedbały i prowadzący do powstania szkody w masie upadłości. Poza tym należy pamiętać o treści artykułu 59 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, zgodnie z którym w razie ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu, jeżeli sąd nie nałoży na upadłego dalej idących obowiązków, upadły jest obowiązany udzielać sędziemu-komisarzowi i nadzorcy sądowemu wszelkich potrzebnych wyjaśnień dotyczących jego majątku objętego postępowaniem, jak również umożliwić nadzorcy sądowemu zapoznanie się z przedsiębiorstwem upadłego, a w szczególności z jego księgami rachunkowymi. Wobec upadłego, który nie wykonuje powyższych obowiązków, sędzia-komisarz może stosować środki przymusu określone w Kodeksie postępowania cywilnego dla egzekucji świadczeń niepieniężnych. Zgodnie natomiast z artykułem 76 prawa upadłościowego i naprawczego jeżeli ogłoszono upadłość z możliwością zawarcia układu, zarząd mieniem wchodzącym do masy upadłości sprawuje zarządca.